Skip to main content
فهرست مقالات

چهار جهت اصلی در ایران باستان

نویسنده:

(10 صفحه - از 46 تا 55)

کلید واژه های ماشینی : خاوران ،باختر ،سیستان ،مغرب ،ایران ،شرقی ،فارسی ،مشرق ،خاور ،خراسان ،شاهنامه ،نیم‌روز ،غربی ،معنی ،خور ،ایران باستان ،تاریخ سیستان ،خورشید ،ساسانیان ،زمین ،جهت اصلی در ایران ،خراسان نام بخش شرقی ایران ،âø فارسی ،خاور فرود سوی باختر ،متن ،ترجمه ،شرقی ایران ،خراسان سوی خاور ،خور ṣ âø فارسی ،به‌معنی مغرب

خلاصه ماشینی:

"اپاختر،به صورت باختر درآمده و اکنون به جای مغرب به کار می‌رود،خراسان‌ نام بخش شرقی ایران است و این نام در دوران پس از استیلای عرب،بر قسمت اعظم‌ نواحی زیر رودخانه جیحون،در شرق تا حدود شرقی کوهستان‌های البرز اطلاق شده‌ و هم اکنون نیز استان شرقی ایران،بدین نام خوانده می‌شود و به هر صورت از جهت‌ افاده معنی«سو»و«جهت»به کلی کنار رفته است. (19)-این رباعی به صورت زیر نیز آمده است: سرتاسر خاک خاوران سنگی نیست‌ کز خون دل و دیده بر آن رنگی نیست‌ در هیچ زمین و هیچ فرسنگی نیست‌ کز دست غمت نشسته دلتنگی نیست (20)-حمد اله مستوفی درباره خاوران آورده است: «در او باغستان فراوان و آب بسیار روان و حاصلش غله و میوه باشد در حق بزرگانی قکه از دشت خاوران برخاسته‌اند گفته‌اند: بر سپهر صیت گردان شد به خاک خاوران‌ تا شبانگاه آمدش چار آفتاب خاوری‌ خواجه‌ای چون بو علی شادانی آن صاحبقران‌ مفتیی چون اسعد مهنه ز هر شئیی بری‌ صوفیی صافی چو سلطان طریقت بو سعید شاعری فاخر چو مشهور خراسان انوری در لغت‌نامه دهخدا-ذیل نام خاوران-ابیاتی از شعرای مختلف به شاهد آورده شده‌ است منجمله این بیت سعدی: شاهی که عرض لشکر منصور اگر دهد از قیروان سپه بکشد تا به خاوران که پیداست مؤلفان«خاوران»را در مصرع دوم،همین دشت خاوران پنداشته‌اند در حالی‌که-به نظر این بنده-مقصود سعدی در اینجا مشرق،و اقصای مشرق است‌ در مقابل قیروان که مغرب‌الاقصی باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.