Skip to main content
فهرست مقالات

چهار جهت اصلی در ایران باستان

نویسنده:

(10 صفحه - از 46 تا 55)

کلید واژه های ماشینی : خاوران، باختر، سیستان، مغرب، ایران، شرقی، فارسی، مشرق، خاور، خراسان، شاهنامه، نیم‌روز، غربی، معنی، خور، ایران باستان، تاریخ سیستان، خورشید، ساسانیان، زمین، جهت اصلی در ایران، خراسان نام بخش شرقی ایران، âø فارسی، خاور فرود سوی باختر، متن، ترجمه، شرقی ایران، خراسان سوی خاور، خور ṣ âø فارسی، به‌معنی مغرب

خلاصه ماشینی: "اپاختر،به صورت باختر درآمده و اکنون به جای مغرب به کار می‌رود،خراسان‌ نام بخش شرقی ایران است و این نام در دوران پس از استیلای عرب،بر قسمت اعظم‌ نواحی زیر رودخانه جیحون،در شرق تا حدود شرقی کوهستان‌های البرز اطلاق شده‌ و هم اکنون نیز استان شرقی ایران،بدین نام خوانده می‌شود و به هر صورت از جهت‌ افاده معنی«سو»و«جهت»به کلی کنار رفته است. (19)-این رباعی به صورت زیر نیز آمده است: سرتاسر خاک خاوران سنگی نیست‌ کز خون دل و دیده بر آن رنگی نیست‌ در هیچ زمین و هیچ فرسنگی نیست‌ کز دست غمت نشسته دلتنگی نیست (20)-حمد اله مستوفی درباره خاوران آورده است: «در او باغستان فراوان و آب بسیار روان و حاصلش غله و میوه باشد در حق بزرگانی قکه از دشت خاوران برخاسته‌اند گفته‌اند: بر سپهر صیت گردان شد به خاک خاوران‌ تا شبانگاه آمدش چار آفتاب خاوری‌ خواجه‌ای چون بو علی شادانی آن صاحبقران‌ مفتیی چون اسعد مهنه ز هر شئیی بری‌ صوفیی صافی چو سلطان طریقت بو سعید شاعری فاخر چو مشهور خراسان انوری در لغت‌نامه دهخدا-ذیل نام خاوران-ابیاتی از شعرای مختلف به شاهد آورده شده‌ است منجمله این بیت سعدی: شاهی که عرض لشکر منصور اگر دهد از قیروان سپه بکشد تا به خاوران که پیداست مؤلفان«خاوران»را در مصرع دوم،همین دشت خاوران پنداشته‌اند در حالی‌که-به نظر این بنده-مقصود سعدی در اینجا مشرق،و اقصای مشرق است‌ در مقابل قیروان که مغرب‌الاقصی باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.