Skip to main content
فهرست مقالات

قضایای متناقض در منطق

نویسنده:

(2 صفحه - از 20 تا 21)

کلید واژه های ماشینی : قضیه، تناقض، منطق، قضایای متناقض در منطق، موجبه، صدق، کذب، سالبه، جزئیه، تناقض قضایا

خلاصه ماشینی:

"1 نکته‌ای که باید مورد توجه واقع شود این است که‌ این جهات اتحاد و اختلاف شرط تناقض است نه علت‌ آن،یعنی دو قضیهء متناقض قضایایی نیستند که موارد اتحاد و اختلاف مذکور در آنها رعایت شده باشد بلکه‌ قضایایی هستند که ضرورتا یکی از آنها صادق و دیگری‌ کاذب است. در اینجا یک سئوال اساسی مطرح است،آیا تشکیل دو قضیه که دارای چنین خصوصیاتی باشند-یعنی شرایط تناقض در آنها رعایت شده باشد اما هر دو صادق یا کاذب باشند-ممکن است؟آنچه در این مقاله می‌خوانید کوششی است برای یافتن جواب این سؤال. از آنچه تا کنون گفتیم بر می‌آید که در قضیهء «سیمرغ افسانه است»،باید موضوع قضیه وجود داشته‌ باشد و اگر چنین است وجود سیمرغ در کجاست؟به‌ عبارت دیگر وقتی می‌گوییم در قضیهء موجبه باید موضوع موجود باشد،این«موجود بودن»به چه معنی‌ است؟خواجه در جواب این سؤال گفته است: «این ثبوت نباید فقط خارجی یا فقط ذهنی باشد بلکه باید ثبوت عام جامع اقسام ثبوت باشد بدون‌ اختصاص به نحوهء خاصی از آن». قضایایی‌ که در عین ایجاب،موضوع آنها وجود خارجی ندارد مثل قضایای علوم ریاضی-مثلا مجموع دو و دو چهار است-اما اگر خارج را به معنی اعم و مطلق که معادل‌ نفس الامر است،لحاظ کنیم-به معنایی که می‌گوییم‌ مثل افلاطونی وجود خارجی دارند-در این صورت‌ موضوع تمام قضایای موجبه باید وجود خارجی داشته‌ باشد و در هر حال موضوع قضیه موجبه باید وجود نفس الامری داشته باشد و نزد گویندهء قضیه باید وجود آن،مسلم باشد-رجوع کنید به منطق نوین تألیف‌ دکتر عبد المحسن مشکوة الدینی صفحه 286- نتیجه:اگر چنانکه کپی مثال زده است،بگوییم«کل‌ ساکنان مریخ مو قرمز هستند»و«بعضی ساکنان مریخ‌ مو قرمز نیستند»این دو قضیه بنا به فرض تمام شرایط تناقض را دارا می‌باشند."

صفحه:
از 20 تا 21