Skip to main content
فهرست مقالات

کتاب شناسی دو رساله معراجیه بوعلی و تبصره قونوی

نویسنده:

(3 صفحه - از 20 تا 22)

کلید واژه های ماشینی : معراج، فارسی، قونوی، کتاب، زبان فارسی، معراجیه بوعلی و تبصره قونوی، نثر، ابرقوهی، تحریر ابرقوهی از معراجنامهء شیخ، معراجنامهء ابن‌سینا

خلاصه ماشینی:

"گفتیم که معراجنامهء شیخ را عده‌ای از معاصران،از نگاشته‌های عبادی دانسته‌اند،یگانه سند و مأخذی که‌ آنان را به این انتساب واداشته،ترقیمهء نسخه‌ایست‌ از کتابخانهء مراد بخاری(ش 17) که بدین گونه از عبادی‌ یاد شده است: «الرسالة المعراجیه من کلام قطب الدین‌[ابو] المظفر بن اردشیر العبادی قدس الله روحه»5 سوای این سند،که از نظرگاه کتاب شناسی سخته‌ نمی‌نماید هیچ گونه سندی معتبر که بتوان معراجنامهء مورد بحث را-که دارای یک مقدمه و سه فصل و در اثبات‌ معراج روحانی است-از نگاشته‌های عبادی شمرد،در دست نیست،و ظاهرا روانشاد استاد مینوی پس از رؤیت‌ ترقیمهء نسخهء مزبور،این دقیقه را که«معراجنامهء مورد بحث از عبادی است»عنوان کرد،و پس از او آن مطلب‌ به نگاشته‌های دیگر محققان معاصر راه یافت،در حالی‌ که از مؤلفات فارسی عبادی،مانند التصفیه فی احوال‌ المتصوفه و مناقب الصوفیه پیداست که وی به آرای‌ عمیق تأویلی و کشف بطون حدیث معراجد،آن چنانکه در معراجنامهء مورد بحث می‌بینیم،آشنا نبوده،و نیز هیچ گونه شباهتی میان مفاهیم و مصادیق این رساله با آثار عبادی مشهود نیست. پس این معراجنامه از کیست؟اسنادی چون‌ کشف الظنون حاج خلیفه،و دیگر دلایلی که از لا بلای‌ متن رساله مذکور به دست می‌آید و به پاره‌ای از آنها در مقدمهء آقای دکتر صدیقی اشاره رفته،مؤید این نظر است که رسالهء مورد بحث،از نگاشته‌های شیخ الرئیس‌ ابو علی سینا است. دو دیگر اینکه ابرقوهی در مجمع البحرین،حین‌ بحث پیرامون حالات و واردات خلوتی،از رسالهء تبصرة المبتدی نام برده و عباراتی را نقل کرده استا بدینسان:ای نفس چون سیاقت سخن به اینجا رسید و روح شیخ الاسلام صدر الدین روحی قدس سره حاضر وقت بود،گفت:این بحث را از تبصرة المبتدی و تذکرة المنتهی بنویس،تا هم احیاء مراسم اصفیا کرده‌ باشی و هم ابقاء مآثر اولیاء23 بنابر این،اشارهء ابرقوهی که نزدیک به‌ عصر قونوی است."

صفحه:
از 20 تا 22