Skip to main content
فهرست مقالات

روی و آینه

نویسنده:

(4 صفحه - از 46 تا 49)

کلید واژه های ماشینی : قهر ،لطف ،حدیقه ،خیر محض ،الهی ،لطف الهی ،قهر الهی ،خالق ،لطف حق ،تجلی حق ،روابط خالق ،قضای الهی ،خداوند ،اندیشه سنایی ،محض ،کشش حق ،کوشش ،کوشش سالک ،اختیار آدمی ،شعر سنایی ،لطف و قهر ،خالق با بندگان ،جبر و اختیار ،قضای حق ،لطف حق می‌داند ،خالق متعال ،مورد قضا ،کوشش و کشش ،بستر عرفان ،محض بودن

خلاصه ماشینی:

"بر طبق این حکایت مریدی‌ از پیر خود می‌پرسد با عنایت به اینکه«طریقت‌ الی الله«را نمی‌توان با کوشش و عمل به پایان برد بلکه در این میان تنها توفیقات ازلی است که عامل‌ موفقیت سالک است،تکلیف چیست؟آیا جهد و کوشش هم لازمه کار هست یا خیر؟این گفتگو در واقع مبین دو نوع طرز تفکر-در خصوص‌ کوشش و کشش-است ک هدر سطور فوق بدان‌ اشاره کردیم و پاسخ پیر در حقیقت اندیشه و نظر خود سنایی است که بر زبان شخصیت حکایتش‌ جاری شده و بیانگر آن است که وظیفه سالک‌ بندگی خدا و رعایت شرط شرع است و اینکه‌ جهد و تلاش کند تا آنچه را بر عهده او نهاده‌اند، بدرستی انجام دهد و بداند که جهد از انسان است‌ و توفیق از خدا. (39)بدین ترتیب وی با جدا ساختن‌ حریم کار خدا از وظایف سالک بر آن است تا به‌ سالکان طریق بفهماند که هیچ تباین و تناقضی‌ میان کوشش سالک و کشش حق وجود ندارد بلکه‌ این دو در کنار هم مایه کمالند؛ضمن اینکه در جای دیگری هم بصراحت اذعان می‌دارد که تا سالک گام در مسیر تلاش و کوشش ننهد،آمادگی‌ کسب کمال را نمی‌یابد. وی در عین حال از کیفیت«تجلی حق»هم‌ سخن گفته؛در دیواناین موضوع به گونه‌ای کلی‌ مطرح شده و به بیان این نکته بسنده شده که نور حق از دریای قدس الهی بر جانهای آدمیان فرود می‌آید و آنها را شادمان می‌کند(24)اما در حدیقه‌ متعدد از آن سخن رفته است که از آن جمله تمثیل‌ «روی و آینه»است؛بر طبق این تمثیل،تجلی‌ خداوند بر آدمی و بلکه همه مخلوقات مانند جلوه‌روی آدمی در آینه است."

صفحه:
از 46 تا 49