Skip to main content
فهرست مقالات

وصله، تنها انتخاب حافظ

نویسنده:

(4 صفحه - از 54 تا 57)

کلید واژه های ماشینی : وصله، حافظ، زلف، زلف یار، گره، معاشران گره از زلف یار، قصه، دیوان، واژه‌ی، زلف یار باز

خلاصه ماشینی: "آیا بود که باز بینم جمال دوست‌ یک شب به روز آورم اندر وصال دوست‌ شبی و شمعی و جمعی چه خوش بود تا روز نظر به روی تو کوری چشم اعدا را غزلیات سعدی،ص 413 چه روزها به شب آورده‌ام در این امید که با وجود عزیزت شبی به روز آرم همان،ص 554 ای صبح مخند امشب و لب بر لب باش‌ با عاشق دل‌سوخته هم‌مذهب باش‌ چو یار بر من است تا روز امشب‌ یک روز مدم گو همه عالم شب باش مختارنامه عطار،ص 310 شب وصل است لب پرخنده داریم‌ چراغ‌آسا شبی را زنده داریم خسرو شیرین،بند 40،بیت 83 4-لغت عربی«وصله»که در ادبیات فارسی به صورت‌ «وصلت»کاربرد فراوان داشته،در لغت‌نامه‌ها و فرهنگ‌ها با معانی، پیوند،پیوستگی و اتصال ضبط شده که دقیقا حافظ همین کلمه را، ولی به صورت«وصله»به کار برده،یعنی او حرف«ت»در آخر وصلت یا حرف«ة»در وصله را به حرف«هـ»غیر ملفوظ تبدیل‌ نموده و با این واژه‌ی عربی همان کاری را کرده که از بزرگان‌ شاعران ما؛مولانا جلال الدین محمد بلخی،خاقانی شروانی، منوچهری دامغانی و کمال الدین اسماعیل اصفهانی با لغات عربی؛ نصیحت،فرصت،مصلحت،سلطنت،خلعت،سعادت،حسرت، عافیت،شرکت،برکت،بدعت و شواهد زیر کرده‌اند: گفت الدین نصیحه آن رسول‌ آن نصیحت در لغت ضد غلول مثنوی،جلد 1،ص 504 گفت آه،من فوت کردم فرصه را چون نگشتم همره آن رهنما مثنوی،جلد 2،ص 637 مروحه‌ی تقدیر ربانی چرا پر نباشد ز امتحان و ابتلا چون‌که جزو باد دم یا مروحه‌ نیست الا مفسده یا مصلحه مثنوی،جلد 2،ص 551 بس که برد سر و پی این زبان‌ حسره که من سوسن آزادمی دیوان مولانا،غزل 3174 به یاد سلطنه برخاستی معربدوار بر آتشم بنشاندی و دور بنشستی دیوان خاقانی،ص 690 هنگام آن‌که خلعه دهد باغ را بهار از گنج زرفشان خزان اختیار کرد همان،ص 149 گویند نان زیادت فرمود خواجه چو باز آمد از سفر به سعاده دیوان کمال اسماعیل اصفهانی،ص 469 عمر تو بادا بی‌کران سود تو بادا بی‌زیان‌ همواره پای و جاودان در عز و ناز و عافیه دیوان منوچهری،ص 102 وزین فساد ز من دست بازدار و برو که نیست با تو مرا نی نکاح و نی شرکه کجا نبیداست آن‌جا بود جوانمردی‌ کجا نبیداست آن‌جایگه بود برکه دیوان منوچهری،ص 104 خود آتش بدعه کلک زردش‌ نی طرفه که آتش است خوردش تحفه العراقین،ص 42 شواهد نقل‌شده و نمونه‌های دیگر در ادبیات ما نشان می‌دهند که ادیبان و بویژه شاعران ما در تبدیل حرف«ت»ساکن بعد از صوت-(فتحه)در پایان کلمات عربی به حرف«هـ»غیر ملفوظ آزاد بوده‌ند،حافظ هم از این آزادی و اختیاری که داشته سود برده‌ و وصلت را به صورت وصله در بیت خود آورده."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.