Skip to main content
فهرست مقالات

شعر رندانه در دیوان غزلیات خواجه حافظ شیرازی

نویسنده:

(5 صفحه - از 68 تا 72)

کلید واژه های ماشینی : دیوان غزلیات خواجه حافظ شیرازی، غزل، رندی، حافظ، شعر رندانه در دیوان غزلیات، شعر رندانه، شیراز، مدعیان شعر رندانه گفتنم هوس، هوس گفتن شعر رندانه، محتسب

خلاصه ماشینی:

"ک. شرح غزل،137) برمی‌گردیم به شرح غزلی که در آن‌جا خواجه‌ی شیراز،هوس گفتن‌ شعر رندانه دارد و می‌گوید: حال دل با تو گفتنم هوس است‌ خبر دل شنفتنم هوس است‌ طمع خام بین که قصه‌ی فاش‌ از رقیبان نهفتنم هوس است‌ شب قدری چنین عزیز شریف‌ با تو تا روز خفتم هوس است‌ وه که دردانه‌یی چنین نازک‌ در شب تار سفتنم هوس است‌ ای صبا،امشبم مدد فرمای‌ که سحرگه شگفتنم هوس است از برای شرف به نوک مژه‌ خاک راه تو رفتنم هوس است‌ همچو حافظ به رغم مدعیان‌ شعر رندانه گفتنم هوس است غزل 35 به یقین هر خواننده‌یی یک لحظه با خود می‌اندیشد که‌ مقصود حافظ از این«دردانه‌ی نازک»چیست که هوس سفتن آن‌ را در دل شب تار دارد؟راستی خواجه از این‌گونه صحنه‌آرایی‌ها و آفرینش‌های خیالی چه می‌خواهد و چرا می‌گوید:هوس گفتن شعر رندانه دارم؟ در پاسخ می‌توان گفت:غرض اصلی شاعر،هنرنمایی و نشان دادن زیبایی و جمال شکل‌های خیالی‌ست و می‌خواهد با این‌ شیرین‌کاری‌ها،خواننده‌ی شعر رندانه‌اش را در لذت شناگری دریای‌ اندیشه غرق کند و در آسمان هنر خیال او را به پرواز درآورد و حتا گاهی شنونده و خواننده‌ی شعر خویش را با سرگرم کردن به‌ بازگشایی گره بیت در تلویحی،شبیه به معما،عمر خوش بخشد و به عمد در سراب بادیه‌ی حیرت‌زدگی،تشنه و گم کرده راه رها سازد،چون خود می‌داند که شیوه و شگرد رندی همانند راه و طلسم‌ گنج‌ها،بر همه کس آشکار نیست: فرصت شمر طریقه‌ی رندی که این نشان‌ چون راه گنج بر همه کس آشکار نیست و این رندی را بی‌آن‌که کسی اعتراض بکند،گناه می‌داند و می‌گوید:با کرم پادشاه عیب‌پوش رندی حافظ چندان گناهی سخت‌ و در حد رد نیست: رندی حافظ نه گناهی‌ست صعب‌ با کرم پادشه عیب‌پوش با دقت در تعریف رندی،در آغاز سخن به نظر می‌آید که‌ مجموع ابیات غزل برای ساختن قرینه‌ی لفظی،به کار می‌رود و با هم دستگاهی منطقی و ریاضی می‌سازد تا مقصود اصلی شاعر، روی از پرده بیرون آورد و در برابر چشم خواننده قرار گیرد،چنان‌که‌ در بیت سوم از غزل موردنظر(غزل 35)می‌گوید: شب قدری چنین عزیز شریف‌ با تو تا روز خفتنم هوس است ترکیب«شب قدر»یکی از کلیدهای کشف راز غزل و فهم‌ معنی«دردانه‌ی نازک»است،برای آن‌که«شب قدر»یک‌ اصطلاح اسطوره‌یی در مذهب اسلام است که قرآن کریم در آن‌ شب نازل شده است و با توجه به نص آیات مصحف عزیز که در سوره مبارکه‌ی قدر(آیه‌ی 97)می‌فرماید:«ما[قرآن را]در شب‌ قدر نازل کردیم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.