Skip to main content
فهرست مقالات

هر روزه سقراط، نوشته : میثاق امیر فجر

معرف:

(6 صفحه - از 95 تا 100)

کلید واژه های ماشینی : سقراط، روزۀ سقراط، فلسفۀ اخلاق، امیر فجر، طنز، رمان، میثاق امیر فجر، انسان، قطعۀ، اخلاق سقراطی

خلاصه ماشینی: "سقراط-که به نظم اجتماعی و سرنوشت بشر بیش از هر کس دیگری دلبستگی داشت-در برابر این نسبیت‌گرایی اخلاقی قیام کرد و به بهای جان خود آرمانی به جهان داد که تاکنون زنده است و به احتمال زیاد تا انسانی بر این کرۀ خاکی زندگی می‌کند،زنده خواهد ماند. تا آنجا که نگارندۀ این سطور آگاهی دارد،چند و چون این مشکل و وظیفه اخلاقی در آثار یاسپرس،فیلسوف آلمانی و ویلیام فاکتر،نویسنده آمریکایی نیز طرح می‌شود یکی از ناقدان فاکتر به نام ماکسول گیسمار گفته بود که آثار این نویسنده را می‌توان در مقام«اوهام افراطی اختلال روانی فرهنگی»تفسیر کرد اما فاکتر قصد دیگری داشته است. اگر صاحب خانه مرد مهاجم را بکشد و خود را از مرگ برهاند،آیا مرتکب عمل بدی شده است؟و یا آیا انقلابیهای فرانسه در حمله به کاخ لویی شانزدهم و پس از آن اعدام او دست به کار بدی زده بودند؟مگر نه این است که اصل اخلاقی دیگری داریم که می‌گوید:در عفو لذتی است که در انتقام نیست؟ مسأله بسیار بغرنج است و تنها چیزی که در این زمینه می‌توان گفت این است که اخلاق سقراطی نوعی اخلاقی آرمانی است؛هدفی والاست که کم کم می‌توان به آن نزدیک شد و در نوردیدن این فاصله بین وضع موجود و مطلوب،با جهشی سریع ممکن نیست. به دیگر سخن طرفداران اخلاقی سقراطی می‌توانستند با حفظ پایگاه خود،به این نکته برسند که تفکر دربارۀ فلسفۀ اخلاق به هر حال به دو راهه یا چند راهه‌هایی می‌رسد و بنابراین نمی‌توان برای نمونه آریستوفان،کمدی‌نویس یونان باستان و نیچه فیلسوف قرن نوزدهم آلمان را متهم به«عوام فریبی»و«خبث نیت»کرد که چرا سقراط را آماج استهزا و طنز خود قرار داده‌اند،فقط می‌توان گفت اینان بر خطا رفته‌اند،در تفکر اخلاقی خود دقت لازم را نداشته‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.