Skip to main content
فهرست مقالات

ساخت گسله مؤثر در تکامل حوضه تکتونیکی ارومیه

نویسنده:

(4 صفحه - از 6 تا 9)

کلید واژه های ماشینی : گسل، ارومیه، تکامل حوضه تکتونیکی ارومیه، تکامل حوضهء تکتونیکی ارومیه، گسله مؤثر در تکامل حوضه، حوضهء ارومیه، گسلهء، ساخت گسله مؤثر در تکامل، شمال غربی، رخنمون

خلاصه ماشینی:

"حوضهء ارومیه نیز پهنهء فرونشسته‌ای است که از شمال به‌ پهنهء ماگمایی«ارومیه-دختر»و از جنوب به پهنهء دگرگونه«سنندج‌ -سیرجان»محدود است و در نتیجه،بر اساس روند خطواره‌های‌ گسلهء حاکم بر این پهنه‌ها،باید در راستای شمال غربی-جنوب‌ شرقی گسترش یافته باشد. رخنمون‌های سنگی اطراف حوضهء ارومیه به صورت بخش‌های‌ برخاستهء با مرز گسله هستند که عبارتند از: پهنهء برخاستهء شمال و شمال شرقی:قدیمی‌ترین واحد رخنمون یافته در این پهنه،سازندکهر است که همراه با واحدهای‌ رسوبی و آتشفشانی دوران پالئوزوئیک،مزوزوئیک و سنوزوئیک‌ برخاستگی بخش شمالی حوضه را تشکیل می‌دهند و در طول پهنهء گسلهء تبریز با پادگانه‌های آبرفتی کواترنری مجاور هستند. نقشهء زمین‌شناسی ساده شدهء فرونشست تکتونیکی ارومیه (به تصویرصفحه مراجعه شود) از حاشیه‌های شرقی دریاچه را دربردارند،قدرمسلم، برخاستگی‌های اطراف منشأ رسوبات دانه ریزی هستند که در بخش میانی حوضه تشکیل شده‌اند(شکل 1). از جمله نکات قابل توجه،انشعابات پی‌درپی گسل شمال تبریز در بخش شمالی حوضهء ارومیه است که ضمن رخنمون واگرا نسبت‌ به پهنهء گسلهء اصلی،غالبا عملکرد معکوس و راندگی دارند;به‌ گونه‌ای که موجب راندگی واحدهای قدیمی روی ته‌نشست‌های‌ جوان کواترنری در بخش‌ شمالی حوضه شده‌اند. احتمالا شکل‌ حوضه در نئوژن منظم‌تر از شکل فعلی آن بوده،اما تحت تأثیر ساز و کارهای فشاری که به شکل راستالغز چرخشی در طول قطعات‌ گسله رخنمون یافته است،شکل امروزی و روند شمال شمال‌ غربی-جنوب جنوب شرقی را طراحی کرده است. با وجود این باور همگانی که گسل شمال تبریز نقش کارسازی در تشکیل حوضهء ارومیه داشته است،در این مقاله سعی کردیم اهمیت گسل حد فاصل دو قطعه گسلهء سهند در شرق و ارومیه در غرب را مشخص‌ و عملکرد راستالغز توأم با چرخشی قطعات گسله در تشکیل‌ حوضهء ارومیه را معرفی کنیم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.