Skip to main content
فهرست مقالات

نماد پردازی رباعیات خیام

نویسنده:

(7 صفحه - از 10 تا 16)

کلید واژه های ماشینی : نماد پردازی رباعیات خیام، رباعیات خیام، باده، پیاله، جام، شراب، معنای نمادین رباعیات خیام، نمادپردازی رباعیات خیام، شعر، آزادگی

خلاصه ماشینی:

"مستی در رباعیات خیام گاه‌ نمادی از مرگ است که در این معنا ارتباطی‌ تنگاتنگ با شراب در معنای نمادین مرگ دارد: باران موافق همه از دست شدند در پای اجل یکان‌یکان پست شدند بودیم به یک شراب در مجلس عمر دوری دو سه پیشتر ز ما مست شدند (ص 59/96) و گاه نمادی از سرشاری و لبریز بودن از حقیقت،کمال،عشق و دانایی است: خیام اگر ز باده مستی خوش باش‌ با ماه رخی اگر نشستی خوش باش‌ چون عاقبت کار جهان نیستی است‌ انگار که نیستی چو هستی خوش باش (ص 611/47) و گاه به عنوان نمادی از زندگی تهی از غم‌ بیهوده و بی‌ارزش ناشی از خودپرستی است: عمرت تا کی به خودپرستی گذرد یا در پی نیستی و هستی گذرد می نوشی که عمری که اجل در پی اوست‌ آن به که به خواب یا به مستی گذرد (ص 18/76) این معنای نمادین مستی به شعر مولانا نیز راه یافته است،چنان‌که در رباعی زیر به خوبی‌ دیده می‌شود: ای یار به انکار سوی ما نگران‌ زیرا که نخورده‌ای از آن رطل گران‌ از شادی من بهشت گشته ست جهان‌ غم،مسخره‌ی من است و میر دگران‌9 از سوی دیگر،خیام از باده بارها به عنوان نماد مبارزه با ریا کاری و سالوس استفاده کرده است؛ فروغی و غنی در این باره می‌گویند که:اکثر مردم‌ از سر نادانی یا برای سالوس و ریا از بعضی گناهان‌ دوری می‌جویند که احتراز از آن‌ها با منافع و مصالح‌ ظاهری دنیا منافاتی دارد،مانند شراب خوردن، اما گناهان دیگر را که به مراتب بدتر از آن است، مرتکب می‌شوند،مانند دروغ گفتن،ستم کردن، رشوه گرفتن و مال حرام خوردن؛بیشتر مواردی‌ که به نظر می‌آید شعرا تشویق به شراب خوردن‌ کرده‌اند،در واقع تشویق به شراب نیست،بلکه‌ توجه دادن به این نکته است که گناهکاری منحصر به شراب‌خواری نیست و بسیار کارهای دیگر است که به مراتب از آن بدتر است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.