Skip to main content
فهرست مقالات

تن روشن (جستاری در شاهنامه)

نویسنده:

(2 صفحه - از 12 تا 13)

کلیدواژه ها :

شاهنامه ،دیوان ،تن روشن ،علامه‌ دهخدا ،پهلوانان ،اهورا مزدا ،ایزدان ،اهریمن ،تاریکی ،آیین مهر پرستی ،هفت خوان ،رخش

کلید واژه های ماشینی : تن روشن، رستم، رخش، نور، حماسه‌ی ملی و فرهنگ زبانی، تقدس نور و روشنایی، پهلوان، تقدس، اسفندیار، آیین مهر

در این مقاله ترکیب«تن روشن»را در شاهنامه از لحاظ معنی‌ و کاربرد ریشه‌یابی می‌کند،معانی مختلف را بیان کرده،برای‌ کاربرد آن در شاهنامه مثال‌هایی می‌آورد.او هم‌چنین به تقدس نور و روشنایی در آیین مهرپرستی پرداخته و ارتباط این تقدس را با کاربرد این واژه در شاهنامه بیان می‌کند و سابقه‌ی این ترکیب را در حماسه‌ی‌ ملی و فرهنگ زبانی ما روشن می سازد.

خلاصه ماشینی:

"در خوان دوم،عامل رهایی رستم،آب چشمه‌ای است که صفت‌ آن در شاهنامه«روشن»آمده است: سوی چشمه‌ی روشن آمد پر آب‌ چو سیراب شد کرد آهنگ خواب(143/49/2)4 دور شدن گرد مرگ و خستگی از تن پهلوان در این آب پاک و روشن میسر می‌شود و رستم پس از آن به تابناکی خورشید می‌گردد. خداوند مهر که با خورشید و نور پیوند دارد: چو آواز داد خداوند مهر دگرگونه‌تر گشت جادو به چهر(814/89/2) در خوان پنجم،پهلوان از میان سرزمین تاریک می‌گذرد و به این‌ ترتیب تاریکی،در ردیف شیر و اژدها و زن جادوگر و دیوان به عنوان‌ یک خوان مطرح می‌شود. پس از پیروزی بر گرگ‌ها،در خوان نخست،اسفندیار برای نیایش و سپاس‌گزاری از خداوند رو به خورشید می‌کند: پر آژنگ رخ سوی خورشید کرد دلی پر ز درد و سری پر ز گرد(19/171/6) در خوان سوم اژدها نیز سیاه و تیره است و سد نور ماه و ستارگان می‌شود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.