Skip to main content
فهرست مقالات

ترنج بویا و به زرین (تأملی بر یک آیین ایرانی)

نویسنده:

(4 صفحه - از 58 تا 61)

کلیدواژه ها : ترنج زرین ،بوی‌خوش ،شاهنامه‌ در شاهنامه

کلید واژه های ماشینی : ترنج ،داستان رستم و اسفندیار ،زر ،رستم ،آیین ،شاهنامه ،شاه ،داستان ،گزارش‌های داستان رستم و اسفندیار ،ترنج زرین معنبر ،خاقانی ،اسکندر ،نارنج ،ایران ،فردوسی ،عنبر ،مشک ،ترنج زر ،گلاب ،خسرو پرویز ،درخت ،بوهای خوش پر ،آیین ایرانی ،افشار ،معنبر ،فرهنگ ،دستنبو ،مجلس ،رستم و اسکندر ،تصحیح

در داستان رستم و اسفندیار و بخشی از اسکندرنامه‌ی فردوسی،رستم و اسکندر به ترتیب در دیدار با اسفندیار و خاقان چین،«ترنجی»به دست‌ دارند.غرابت موضوع،شاید هم ساده‌انگاری و سطحی‌نگری،باعث شده که در هیچ یک از گزارش‌های داستان رستم و اسفندیار بر روی نکته‌ای که در این مقاله به آن خواهیم پرداخت تأمل کافی نشود اما با مراجعه به قسمتی از داستان بیژن و منیژه و شواهدی که از منظومه‌های دیگر به دست می‌آید،آشکار می‌شود که«ترنج»و«به»زرین مصنوع و میان تهی که اندرون آن با مشک و بوهای خوش پر می‌شده،ابزاری شخصی و فردی برای خوش بو کردن مجالس‌ بوده است و این خود برپایه‌ی آیین معطر کردن محل‌های اجتماع و اهمیت بوی خوش در سنت‌های ایرانی استوار بوده است و نمونه‌های متعددی در تاریخ و فرهنگ ایران دارد. در روایات ایرانی از ترنج زرین معنبر در یکی از آیین‌های ویژه‌ی ازدواج و نیز برای جلوه‌نمایی و جلب نظر معشوق هم استفاده می‌شده است.

خلاصه ماشینی:

"این مقاله به آن خواهیم پرداخت تأمل کافی نشود اما با مراجعه به قسمتی از داستان بیژن و منیژه و شواهدی که از منظومه‌های دیگر به دست می‌آید،آشکار می‌شود که«ترنج»و«به»زرین مصنوع و میان تهی که اندرون آن با مشک و بوهای خوش پر می‌شده،ابزاری شخصی و فردی برای خوش بو کردن مجالس‌ بوده است و این خود برپایه‌ی آیین معطر کردن محل‌های اجتماع و اهمیت بوی خوش در سنت‌های ایرانی استوار بوده است و نمونه‌های متعددی در در روایات ایرانی از ترنج زرین معنبر در یکی از آیین‌های ویژه‌ی ازدواج و نیز برای جلوه‌نمایی و جلب نظر معشوق هم استفاده می‌شده است. هم این ترنج حربه مانند،فلزی است و:چون از دست رستم رها شد ترنج‌ است و رستم و اسکندر نیز به همین دلیل به هنگام‌ کیخسرو آمده است-به دست گرفته‌اند و این خود 31نظامی نیز به صراحت این کار را آیین مغان معرفی کرده است:بفرمود شاه آتش افروختن‌ نارنج و ترنج مشک آکنده بود هو محتملا در دست‌ فردی این کار بوده است که بیرون از شاهنامه نیز موارد در همای و همایون نیز آمده است:به سیب و ترنجش روان را نظر تصویرهایی به ترنج و دستنبو اشاره کرده است:چرخ ترنجی به صبح ساخته نارنج زر این دست افشار طلایی بارها در ادب پارسی‌ تأثیر از شاهنامه است:کسری و ترنج زر،پرویز و به زرین‌ بوده و به‌سان ترنج و به زرین هرگز بویا نبوده است. گاهی نیز از ترنج و دستنبوی زرین برای جلوه‌ خاوری ترنج زر معنبری به دست دارد و آن را به‌"

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.