Skip to main content
فهرست مقالات

رحمت از دیدگاه ابن عربی

نویسنده:

علمی-پژوهشی (20 صفحه - از 95 تا 114)

کلیدواژه ها : انسان کامل ،تجلی ،اعیان ثابته ،رحمت امتنان/ وجوب ،غضب

کلید واژه های ماشینی : رحمت ،قلب ،ابن‌عربی ،خدا ،تجلی ،غضب ،خداوند ،رحمت امتنان ،ذات ،حق ،عذاب ،رحمت از دیدگاه ابن‌عربی ،اعیان ،عطا ،صفات ،رحمت الهی ،رحمت خدا ،فراگیری ،تجلی حق و فراگیری رحمت ،اهل جهنم ،اسماء و صفات الهی ،ارواح ،انسان ،تجلی حق ،همهء اسماء و صفات الهی ،استعداد ،عارف ،رحمت بر غضب ،رحمت وجوب و رحمت امتنان ،فراگیری رحمت الهی

رحمت بر دو نوع است: رحمت عام (رحمت امتنان) که همه موجودات را از آن حیث که وجود دارند فرا می گیرند؛ چه خبر باشند چه شر و چه، طاعت باشند و چه، معصیت. رحمت خاص (رحمت وجوب) که خداوند بر خود واجب نموده و بر کاینات بر طبق اعیان ثابته شان و بر انسان، علاوه بر آن بر طبق اعمالش عطا می کند. قلب انسان کامل هر چند که با رحمت ایجاد شده ولی چون همه اسما و صفات الهی را در خود متجلی می سازد، فراگیرتر از رحمت است و رحمت بر غضب، پیشی دارد و نهایتا شامل اهل جهنم نیز خواهد شد، به این دلایل؛ اولا: غضب، عارضی ارواح است نه ذاتی و عارضی از بین خواهد رفت و ثانیا: برای وفای به وعید، مرجحی جز معصیت نیست که آن هم توسط خداوند، طبق آیات «نتجاوز عن سیئاتهم» و «... ان الله یغفر الذنوب جمیعا» بخشیده خواهد شد. پس باطن عذاب، رحمت است؛ چنانچه عذاب قوم یونس، رحمت را بر آنان برگرداند.

خلاصه ماشینی:

"قلب انسان کامل هرچند که با رحمت ایجاد شده ولی چون همهء اسماء و صفات الهی را در خود متجلی می‌سازد،فراگیرتراز رحمت است و رحمت بر غضب،پیشی دارد و نهایتا شامل اهل جهنم نیز خواهد شد،به این دلایل؛اولا: غضب،عارضی ارواح است نه ذاتی و عارشی ازبین خواهد رفت و ثانیا:برای‌ وفای به وعید،مرجحی جز معصیت نیست که آن‌هم توسط خداوند،طبق آیات‌ «نتجاوز عن سیئاتهم»و«... این است که ابن عربی در نقش الفصوص درفص شعیبیه می‌گوید: بدان که قلب(یعنی قلب عارف بالله)اگرچه با رحمت و عنایت الهی ایجاد شده است ولی آن از رحمت الهی فراگیرتر و وسیع‌تر است،برای اینکه خداوند در حدیث قدسی خبر داده است: «لا یسعنی أرض و لا سمائی بل یسعنی قلب عبدی المؤمن»؛ «نه در زمینم می‌گنجم و نه در آسمانم،ولی درقلب بندهء مؤمنم می‌گنجم». به جمال و جلال می‌گردد؛ با خدا بر کمال می‌گردد (شاه نعمت الله ولی،28)رابطهء تجلی با قابلیت قلب؛ این عربی می‌گوید:چون تجلی به‌حسب استعداد متجلی له است،پس قلبی‌ گنجایش حق-تعالی-را دارد که استعداد تمام تجلیات ذاتیه و اسمائیه حق را نیز دارا باشد. ابن عربی می‌گوید:وقتی مدت غضب الهی دربارهء اهل جهنم به پایان رسید و به‌ رحمتی که در پایان بر غضب پیشی‌می‌گیرد،پیوستند،حکم برای آن(دوزخ)، درباره‌شان(به حکم رحمت)برمی‌گردد،ولی صورت آن(دوزخ)،همان صورت‌ است و تبدیل برنمی‌دارد،زیرا اگر تبدیل بردارد عذاب خواهند شد و چون مدت‌ عذاب آنها به پایان رسید،خداوند رحمان بر آنان خوابی می‌گمار که در آن از احساس خود،غایب و بی‌خبر می‌شوند و آن،بیان الهی است که «لا یموت فیها و لا یحیی» (طه/74)،«در آنجا نه می‌میرد و نه زندگی دارد»."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.