Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل خطبه (16) نهج البلاغه از نظر علوم عربی

نویسنده:

(7 صفحه - از 40 تا 46)

کلید واژه های ماشینی : تقوی ،فعل ،فعل ماضی ،فاعل ،فاعل مرفوع جمله جواب شرط ،مفعول ،جار ،المثلات ،محلا مرفوع ،محلا ،جواب قسم ،حرف عطف ،مجرور ،جمله ،المثلات حجزته التقوی ،قصروا ،تشبیه ،اسم ،مرفوع ،باطل ،خبر ،کلمه ،حمل ،حق ،مجرور متعلق‌به فعل محذوف ،فعل ماضی و فاعل ،فاعل مرفوع ،مضاف‌الیه ،مطایا ،خطبه (

خلاصه ماشینی:

"ترکیب خطبه *ذمتی بما أقول رهینة «ذمتی»مبتدا مرفوع تقدیرا«ی»مضاف الیه مجرور و محلا «بما»جار و مجرور محلا متعلق به«رهینة»،«أقول»فعل‌ مضارع فاعل آن«أنا»،عائد صله محذوف و تقدیر آن«أقوله» است. «زعیم»خبر و مرفوع‌ *إن من صرحت له العبر عما بین یدیه من المثلات حجزته‌ التقوی عن تقحم الشهبات‌ «ان»از حروف مشبة بالفعل«من»موصول اسم إن و محلا منصوب«صرحت»فعل ماضی«له»جار و مجرور متعلق به‌ صرحت. «الا»حرف استفتاح«و»حرف استئناف«إن»از حروف مشبة بالفعل«بلیتکم»اسم ان«کم»مضاف الیه«قد»حرف تحقیق‌ «عادت»فعل ماضی فاعل آن ضمیر مستتر(هی)جمله«قد عادت»جمله فعلیه،خبر ان و محلا مرفوع،«کهیئتها»جار و مجرور متعلق به(کائنة)محذوف که حال از«هی»است،«ها» مضاف الیه«یوم»ظرف مفعول فیه مبنی بر فتح«بعث»فعل ماضی‌ «الله»فاعل مرفوع،جمله«بعث الله»محلا مجرور مضاف الیه‌ برای«یوم»«نبیه»مفعول به«ه»مضاف الیه«صلی»فعل ماضی‌ مبنی بر فتحه مقدره. *و لیسبقن سابقون کانوا قصروا و لیقصرن سباقون کانوا سبقوا «و»حرف عطف؛«ل»جواب قسم«یسبقن»فعل مضارع مبنی‌ بر فتحه؛«ن»نون تأکید«سابقون»فاعل مرفوع به«و»؛«کانوا» فعل ماضی ناقص و اسم آن ضمیر بارز واو؛«قصروا»فعل ماضی‌ مبنی نایب و فاعل آن ضمیر بارز«واو»؛جمله«قصروا»محلا منصوب خبر«کان»جمله«کانوا قصروا»محلا مرفوع نعمت برای‌ «سابقون»است. عبارت«سوط القدر»ترشیح برای این استعاره محسوب‌ می‌شود؛همچنین در این عبارت یک تشبیه بلیغ وجود دارد؛زیرا که مخلوط شدن مخاطبین به مخلوط شدن غذا در دیگ تشبیه‌ شده است و ادات تشبیه و وجه شبه محذوف است. ضرب المثل‌ها عبارتی را که می‌توان از این خطبه به عنوان ضرب المثل تلقی‌ کرد و یک استعاره تمثیلیه به حساب آورد،عبارتند از: «ان من صرحت العبر عما بین یدیه من المثلات حجزته‌ التقوی عن تقحم الشبهات» این عبارت می‌تواند برای اشخاص با تقوایی که با روایدادهای‌ عبرت‌انگیز روبرو می‌شوند ولی بعلت غفلت از آن‌ها عبرت‌ نمی‌گیرند ضرب المثل باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.