Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل خطبه 28 نهج البلاغه (از نظر علوم عربی)

نویسنده:

(7 صفحه - از 47 تا 53)

کلید واژه های ماشینی : مضاف‌الیه محلا مجرور، فعل، محلا مرفوع، محلا، مفعول، مجرور، جار، فعل ماضی، فاعل، محلا منصوب

خلاصه ماشینی:

"متن خطبه أما بعد فإن الدنیا قد أدبرت،و آذنت بوداع و إن الآخرة قد أشرفت باطلاع،ألا و إن المضمار و غدا السباق و السبقة الجنةو الغایة النار،أفلا تائب من خطیئته قبل منیته،ألا عامل لنفسه‌ قبل یوم بؤسه،ألا و إنکم فی ایام أمل من ورائه أجل،فمن عمل‌ فی أیام أمله قبل حضور أجله فقد نفعه عمله و لم یضرره أجله و من قصر فی أیام أمله قبل حضور أجله فقد خسر عمله،و ضره‌ أجله. بعضی از نکات بلاغی در عبارت«فان الدنیا قد ادبرت و آذنت بوداع»استعارهء مکنیهء مرشحه وجود دارد،زیرا دنیا از نظر رفتن به انسان تشبیه شده و مشبه به حذف و لوازم آن«ادبار»ذکر شده است و چون عبارت‌ «آذنت بوداع»مناسب مشبه به است،لذا برای این استعاره ترشیح‌ به حساب می‌آید. در عبارت«و غدا السباق»مانند عبارت پیش از آن،استعارهء مصرحه وجود دارد،زیرا نشان‌دادن اعمال توسط افراد در روز قیامت،به مسابقه تشبیه شده و مشبه حذف شده است و کلمهء «غدا»مجاز مرسل علاقهء جزئیه دارد و تقدم(غدا)بر«السباق» معنی حصر را می‌رساند. همچنین مفعول به فعل(اعلموا و تعملون)برای این‌که‌ مشخص و معلوم است،حذف شده است و چون کلمه‌های رغبة و رهبة هموزن و هم‌قافیه هستند،لذا این عبارت سجع متوازی‌ دارد. *عبارت«و من لا یستقم به الهدی یجر به الضلال إلی الردی» جملهء خبریه‌ای است که به قصد ارشاد آمده است و چون الهدی‌ و الردی هموزن و هم‌قافیه هستند،لذا این عبارت سجع متوازی‌ دارد. به اضافه مانند درست الذی تجلس عنده لازم به یادآوری است که می‌توان عائد الصله را هنگامی که‌ ضمیر متصل منصوب مفعول به فعل تام باشد،حذف کرد و حذف‌ آن در کلام بسیار شایع است،مانند یعلم ما یسرون و ما یعلنون."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.