Skip to main content
فهرست مقالات

مالکیت زمین در منابع اسلامی

نویسنده:

(20 صفحه - از 169 تا 188)

کلید واژه های ماشینی : ملکیت، زمین، احیا، مالک، ملک، روایت، اجماع، حق، فقها، امام

خلاصه ماشینی: "نمونه‌هایی از روایتها قبلا یادآور می‌شویم که مستفاد از روایات، چه صرفا حق اولویت باشد و چه ملکیت، در اساس استدلال تفاوتی ندارد، زیرا مقصود از ملکیت-طبق ظواهر برخی از گفته‌ها-ملکیت تبعی است، در مقابل ملکیت مطلق؛به این معنی احیا کننده، گرچه مالک زمین می‌شود، ولی این ملکیت تابع آثار است، و به آن ملکیت حیثی نیز می‌گوییم. پس دیگری آمد و آن را آباد کرد، جویهای آن را پاک نمود، خانه‌هایی ساخت و درختانی غرس کرد؟امام فرمود: امیر المؤمنین علی علیه السلام فرموده:هر کس از مؤمنان زمینی را احیا نماید، از آن او خواهد بود و بر وی است که اجرت زمین را به امام وقت بپردازد. » (1) ولی با توجه به این‌که صدر روایت، عنوان«اتی ارضا خربة بائرة»مطرح گردیده، و این عنوان مطلقی است که موضوع حکم شرعی(جواز احیای مجدد)قرار گرفته و از این عنوان هرگز، اشتراط قید(اعراض)استفاده نمی‌شود، فقها به طور مطلق احیای زمینهای بایر را اجازه می‌دهند و لازم نیست فحص کنند که سبب خرابی چیست؛آیا اهمال آباد کننده سابق است یا اعراض وی؟ به علاوه، جمله«ثم جاء بعد یطلبها»، بهترین شاهدی است که وی اعراض نکرده بوده است. مخفی نماند که در روایت دیگر(محمد بن مسلم)آمده:«فهم احق بها و هی لهم» (2) ولی تغییری در اصل معنای حدیث ندارد، زیرا مقصود از«لهم»همان تعلق زمین به آنهاست و هرگز ملکیت خاص استفاده نمی‌شود؛مانند«و الارض وضعها للانام»؛ای لاجل انتفاعهم؛یعنی به حکم احیا، آنان حق اولویت یافته و زمین بدیشان تعلق گرفته است، و این خود یک نوع حق اختصاصی است، نه ملک اختصاصی."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.