Skip to main content
فهرست مقالات

اسطوره خورشید در شعر خاقانی و نظامی

نویسنده:

(10 صفحه - از 28 تا 37)

کلید واژه های ماشینی : خورشید، خاقانی، اسطوره خورشید در شعر خاقانی، خور، اساطیر، شعر خاقانی، بندهشن، زر، دیوان، آیین، آسمان، رمز، آتش، نظامی، آیین میترا، خاک، فرنبغ دادگی، شرفنامه، الیاده، شاهان، آب، ادیان، صبح، جمشید، روایت، شیرین، در شعر، اساطیر چین، صص، فرنبغ دادگی بندهشن

خلاصه ماشینی: "59 از سوی دیگر،در عهد جدید(انجیل)خورشید به جای(به تصویر صفحه مراجعه شود) عنصر آتش به‌کار رفته‌60و در بیتی از حافظ نیز چنین‌ می‌خوانیم: زین آتش نهفته که در سینهء من است‌ خورشید،شعله‌ای‌ست که در آسمان گرفت‌61 عطار نیز گفته: رفت آن خورشید روی آتشین‌ تا شود با ذره‌ای خلوت‌نشین‌62 خاقانی و نظامی در بسیاری از موارد،با تعابیر مختلف،به‌ آتشین بودن خورشید،اشاره کرده‌اند: آهوی آتشین رو،چون در بره درآید کافور خشک گردد،با مشک تر برابر63 *** خورشید ز برق لعل رخشت‌ ناری‌ست که بی‌دخان ببینم‌64 *** آن آتشین صلیب در آن خانهء مسیح‌ بر خاک مرده باد مسیحا برافکند65 چون روغن طلق است طل،بحر دمان زبیق عمل‌ خورشید در تصعید و حل،آتش در اعضا داشته‌66 و نظامی سروده: سینهء خورشید که پر آتش است‌ روی تو می‌بیند از آن دل‌خوش است‌67 *** سیماب ستاره‌ها در آن حرف‌ شد ز آتش آفتاب شنگرف‌68 *** شه از دیدار آن بلور دلکش‌ شده خورشید،یعنی دل پرآتش‌69 *** چو روز دگر چشمهء آفتاب‌ برانگیخت آتش ز دریای آب... 79به گمان من،روایت بندهشن که آینه را-در معنی‌ شکل و گونه-به خورشید منسوب می‌داند،80تحت تأثیر همین رمز بوده است: باشد چو طبع و مهر من اندر هوای تو چون تاب گیرد از حرکات خور آینه‌ بادت جلال و مرتبه چندانکه آسمان‌ هر صبح دم برآورد از خاور آینه‌81 *** چو روز آیینهء خورشید دربست‌ شب صد چشم،هر صد چشم بربست‌82 *** درخشیدن تیغ آیینه تاب‌ درخشان‌تر از چشمهء آفتاب‌83 دو روی است خورشید آیینه‌وش‌ یکی روی در چین،یکی در حبش‌84 ناخودآگاه،بیدار شاعران ایران،تقارن می و آفتاب را چنان‌ دریافته که بر اثر آن،مضامینی گویا به دست داده است،تا جایی که در شعر خاقانی از«می»با عنوان دختر آفتاب‌15یاد گردیده و می«زادهء آفتاب»86خوانده شده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.