Skip to main content
فهرست مقالات

صورت از بی صورتی: نگرشی بر ساختار روائی مثنوی مولوی

نویسنده:

(4 صفحه - از 40 تا 43)

کلید واژه های ماشینی : مثنوی، ساختار روائی مثنوی مولوی، مولوی، ساختار، داستان، دایره، هنری، هنجارشکنی، روایت، کلی

خلاصه ماشینی:

"درواقع‌ اگر بحث‌ <ساختار> را از دایره‌ تعریف‌ مکانیکی‌ که‌ چارچوب‌ کلی‌ و ناگزیری‌ است‌ که‌ لامحاله‌ باید از نقطه‌ای‌ آغاز شود و بعد از طی‌ مراحل‌ به‌ سرانجامی‌ برسد، بیرون‌ بیاوریم‌ و آن‌ را در ارتباط‌ ارگانیکی‌ میان‌ اجزای‌ حیاتمند آن‌ اثر، که‌ نشأ‌ت‌گرفته‌ از یک‌ شعور هنری‌ برتر است، معنی‌ کنیم، در تاریخ‌ کلاسیک‌ تأ‌لیفات‌ کتب‌ فارسی‌ نمی‌توان‌ به‌ چندان‌ اثر دندانگیری‌ دست‌ یافت‌ که‌ از این‌ لحاظ‌ برجستگی‌ داشته‌ باشد. یکبار در هجده‌ بیت‌ اول‌ مثنوی‌ یعنی‌ <نی‌ نامه> است‌ که‌ به‌ روایت‌ اکثر تذکره‌نویسان‌ قبل‌ از درخواست‌ رسمی‌ چلپی‌ سروده‌ شده‌ بوده‌ و کار به‌ یک‌ معنی‌ از نظر مولانا تمام‌ می‌نموده‌ است. چون‌ حدیث‌ روی‌ شمس‌الدین‌ رسید شمس‌ چارم‌ آسمان‌ سردرکشید و زمانی‌ نیز می‌رسد که‌ دیگر عامل‌ این‌ پرش‌های‌ گفتاری‌ معلوم‌ نیست‌ و آن‌ جایی‌ است‌ که‌ متکلم‌ یا اول‌ شخص‌ شناخته‌ شده‌ برای‌ مخاطب‌ جا عوض‌ می‌کند و سر از گریبان‌ کسانی‌ دیگر برمی‌آورد و یک‌ صدا تبدیل‌ می‌شود به‌ چند صدا. در ابیات‌ بالا که‌ مولوی‌ با خودش‌ وارد دیالوگ‌ شده‌ یا مخاطب‌ فرضی‌ برای‌ خودش‌ تراشیده7 باز قرینه‌ لفظی‌ وجود دارد که‌ خواننده‌ را به‌ معنی‌ رهنمون‌ می‌شود اما جایی‌ هم‌ هست‌ که‌ این‌ قرایین‌ نیز از میان‌ برمی‌خیزد و حیرت‌ و سرگردانی‌ خواننده‌ عادی‌ و منطقی‌ اندیش‌ را در پی‌ دارد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.