Skip to main content
فهرست مقالات

خیام و عبور از عصر تجدد

نویسنده:

(5 صفحه - از 39 تا 43)

کلید واژه های ماشینی : خیام، بوف کور، اخوان، هدایت، عصر تجدد، رباعی‌های، ایرج میرزا، تفکر، ادبی، شعر

خلاصه ماشینی:

"با اندکی خوش‌بینی می‌شود نقد ادبی دورهء تجددطلبی را مبتنی بر آگاهی‌ تاریخی و شناخت وضعیت امروز جامعهء ایران و درک شرایط موجود دانست، چنان‌که دکتر عبد الحسین رزین کوب می‌گوید:"ما در مقابل ادب گذشته‌ اگر به مثابه کوتوله‌هایی باشیم در برابر غولها،کوتوله‌هایی هستیم که بر دوش غولها جای داریم و هم آنچه غول تماشا می‌کند می‌بینیم و هم قدری‌ دورتر را"2 در واقع حملهء ارتش فرانسه به مصر بوی تجددطلبی و تحول در نظام‌ مدیریتی را در جهان اسلام و تمدن کهن آسیا منتشر کرده بود و شیوع تفکر اتحاد ممالک اسلامی با جانبداری،پادشاهان عثمانی از سوی متفکرانی‌ مانند سید جمال الدین اسد آبادی،روشنفکران جهان اسلام را به تعاطی‌ افکار و اتخاذ مواضعی خاص وادار کرده بود. کو خدا،کیست خدا،چیست خدا بی‌جهت بحث نکن،نیست خدا23 و در جای دیگر می‌گوید: خدایا تا به کی ساکت نشینم‌ من اینها جمله از چشم تو بینم‌24 شیفتگی ایرج میرزا به خیام تا مرحلهء اقتباس از آثار او پیش‌ می‌رود: خیام: جامی است که عقل آفرین می‌زندش‌ صد بوسه ز مهر بر جبین می‌زندش‌ وین کوزه‌گر دهد چنین جام لطیف گسترش حوزهء فلسفی یونان در مدارس علمی ایران‌ پیش از عصر مغول‌ مساعدترین بستر را برای رشد جوانهء رباعیهای حکیمی‌ فارغ بال و آزاداندیش فراهم‌ آورد تا بی‌توجه به‌ امور جزئی به چند و چونی حکمت‌آمیز در عرصهء الهیات و فلسفه بپردازد و آرای حکمای عصر خود را در قالب‌ رباعیهای ساده و بی‌تکلف بر ذهن و زبان عامهء مردم‌ جاری کند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.