Skip to main content
فهرست مقالات

اجتهاد و آزادی نظر قانونی

نویسنده:

مترجم:

(29 صفحه - از 108 تا 136)

کلید واژه های ماشینی : اجتهاد ،نص ،قانونگذاری ،حکم ،فقیه ،قانونی ،حکم شرعی ،خالی ،پیامبر ،دلیل صلاحیت قانونگذاری اجتهادی فقیه ،اسلامی ،شریعت ،ولایت ،پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ،استنباط ،قدرت قانونگذاری اجتهادی ،انسان ،موضوعات خالی از نص ،قاعده ،قانون اجتهادی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله دلیل ،صلاحیت ،زمینه‌های خالی از نص ،جامعه ،دلیل شرعی ،دلیل ،شریعت اسلامی ،صلاحیت قانونگذاری اجتهادی ،اصل ،روابط ،اجتماعی

خلاصه ماشینی:

"ابتدا لازم است، چند و چونی درباره اصل مطلب داشته باشیم که آیا در اسلام «ناحیه خالی از نص» وجود دارد؟ به عبارت دیگر، آیا هنگام نزول شریعت و تبلیغ پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و امامان اهل‌بیت علیهماالسلام ، موضوعاتی وجود داشته‌اند که خداوند برای آنها حکم مشخصی وضع نکرده و قانونگذاری در آن، براساس مصالح مسلمانان به عهده ولی امر (حاکم اسلامی) گذاشته شده باشد؟ این مسأله، از دو دیدگاه «مصوبه»1 و «مخطئة»2 قابل بررسی است. در این قاعده، که وضع اصلی هر نصی، همان وضعی است که به دست ما رسیده، هیچ ابهام و شکی وجود ندارد؛ اما مناقشه‌ای که ما در این نظریه اصولی می‌افکنیم، این است که آیا این قاعده نسبت به جمیع نصوص شرعی وارد شده در سنت شریفه صادق است و همه نصوص را فرامی‌گیرد یا خیر؟ بنابراین، آیا تمامی نصوص سنت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ، اعم از عمومات و اطلاقات یا نصوص خاصه و مقیدات غیرعبادی، قوانین ثابتی هستند که ممکن نیست با موارد خاص خود، در شرایطی که برای جامعه و امت پیش می‌آید، در قالب عنوان ثانوی سازگاری داشته باشند؟ و حتما باید در قالب اصل اولی تشریعی باقی بمانند؟ مثلا نمونه‌هایی که از قول پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله یادآور شدیم که از فروش میوه پیش از رسیدن و خوردن گوشت مرکبهای اهلی خانگی نهی شده بود، آیا فقیه نمی‌تواند این‌گونه نصوص را در پرتو شرایط واقعی زندگی و نیازهایی که به حیات مردم و روابط اجتماعی آنان بستگی دارد، تفسیر نماید؟ بلکه باید جمود بر ظاهر نص نموده و آن را همچنان که وارد شده، بدون درنظر گرفتن واقعیات زندگی پیرامون خود، منبع استنباط قرار دهد؟ یا نه!"

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.