Skip to main content
فهرست مقالات

جامعه مدنی در عقلانیت اسلامی

نویسنده:

(28 صفحه - از 42 تا 69)

کلید واژه های ماشینی : عقلانیت، جامعه مدنی، عقلانیت اسلامی، جامعه مدنی در عقلانیت، اسلامی، دموکراسی، عقلانیت لیبرال، سیاسی، انسان، حکومت

خلاصه ماشینی: "اکنون با این مقدمه باید تکلیف خود را با روش طرح و بررسی موضوع جامعه مدنی روشن کنیم: آیا می‌خواهیم جدای از این‌انگیزه «مخالفت‌آمیز» و تنها براساس ماهیت نظری مسأله موضوع را مورد کاوش قرار دهیم، یا این که کاملا شرایط موجود واقعی را مبنا قرار دهیم و به نقد و ارزیابی انگیزه‌ها و خواسته‌های مطرح شده در پی شعار «جامعه مدنی» بپردازیم؟ در واقع هر دو مسأله قابل طرح و ارزیابی هستند، اما در ماهیت دو روش کاملا متمایز را طلب می‌نمایند! نکته مهم این است که اعمال در بستر وضعیتها زاییده می‌شوند و خود باعث ظهور وضعیتهای جدید هستند؛ یعنی بین عمل و وضعیت، رابطه دیالک‌تیک وجود دارد، اما آنچه در هسته درونی نقش اساسی بازی می‌کند، نفس وضعیت نیست، بلکه تصویری است که عامل از وضعیت دارد؛ چه این تصویر درست باشد و چه غلط! یکی از دستاوردهای امروزین بشر این است که «دموکراسی نماینده‌ای» ـ اگر از لحاظ روش اعمال و گسترش فرهنگ آن خوب عمل شود ـ به بهترین وجه می‌تواند خواسته مشارکت سیاسی عمومی را از میان مدلهای مختلف دموکراسی ارضا نماید، زیرا هم در آن قابلیت سپردن کار به دست کاردان وجود دارد و هم در مسائل حساس، حضور مستقیم مردم موجود است. فرض کنید در عقلانیت لیبرال حق طبیعی قابل حصول باشد، آن گاه می‌پرسیم: «چرا باید فرد در مورد امور دیگران هم حق داشته باشد؟» زیرا در رأی دادن به قوانین و یا افراد با اختیارات حکومتی، در واقع فرد به اموری که بسیار فراتر از مسائل شخصی اوست رأی می‌دهد، چرا؟ برای علاج این مشکل از اصطلاح «سرنوشت» استفاده می‌کنند و می‌گویند: هر فردی حق دارد در اموری که به سرنوشت او مربوط است، دخالت کند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.