Skip to main content
فهرست مقالات

مناظره سیبویه و کسایی

نویسنده:

(7 صفحه - از 427 تا 433)

کلید واژه های ماشینی : سیبویه، مناظره سیبویه و کسائی، مناظره، کسائی، نحو، فراء، مأمون، عرب، علماء نحو کوفه، روایت

خلاصه ماشینی:

"در این هنگام فراء اظهار داشت که در این شخص(یعنی در خلف)تندی و شتاب وجود دارد ولی بگو:وقتی درست است که بگویند«هولاء ابون»و «مررت بابین»(یعنی جمع اب در حال رفع و جر)اگر بخواهی مانند آن‌ را از«و أیت»و«أویت»بگویی چه می‌گویی؟سیبویه آن را پاسخ داد فراء گفت:اندیشه کن آنگاه پاسخ گو!سیبویه گفت من با شما دیگر سخن نمیگویم‌ تا وقتی صاحبتان حضور یابد،هنگامی که کسائی فراز آمد به سیبویه گفت:تو از من می‌پرسی یا من از تو بپرسم؟جواب داد تو بپرس!کسائی گفت:عرب‌ می‌گوید«قند کنت اظن ان العقرب اشد لسعة من الزنبور فاذا هو هی»عرب اینگونه‌ هم می‌گوید:«فاذا هو ایاها»در این مسأله چه می‌گویی!سیبویه وجه دوم را انکار کرد و گفت صحیح وجه اولست که«فاذا هو هی»باشد و نیز اظهار داشت‌ در این مثال نصب جائز نیست،کسائی از این مثال پرسید:«خرجت فاذا- عبد الله القائم»(برفع)و«جرت فاذا عبد الله القائم»(بنصب)سیبویه گفت: فقط برفع باید تلفظ کرد کسائی بیان کرد که در این مثالها عرب هم برفع تلفظ می‌کند هم بنصب،هر یک در گفتار خود پافشاری نمود تا اینکه یحیی گفت: شما رؤساء شهر خود هستید چه کسی باید بین شما داوری کند؟کسائی گفت‌ در درگاه تو افرادی از عرب بسر می‌برند و اهل هر دو شهر بصره و کوفه شیوهء سخن گفتن آنها را شنیده‌اند بگو در آینده تا از آنها بپرسیم در این موارد چسان تکلم می‌کنند یحیی و جعفر اظهار داشتند انصاف همین است،آنها را حاضر ساختند و آنها گفتار کسائی را تصدیق کردند سیبویه شرمنده شد ولی‌ یحیی دستور داد ده هزار درهم باو بدهند و او پس از این واقعه ببصره باز نگشت راه فارس پیش گرفت و آنجا از دنیا برفت."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.