Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل و نقد نظریه ی پایان تاریخ

نویسنده: ؛

مرداد - آبان 1383 - شماره 47 و 48 (16 صفحه - از 117 تا 132)

کلیدواژه ها : لیبرالیسم ،دموکراسی لیبرال ،پایان تاریخ ،فوکویاما ،مدیریت شبکه‌ای ،بازار آزاد ،تکنولوژی اطلاعات

کلید واژه های ماشینی : نظریه‌ی پایان تاریخ ،پایان تاریخ ،فوکویاما ،توسعه‌ی اقتصادی ،بازار آزاد ،تکنولوژی مدرن ،لیبرال‌دموکراسی فوکویاما نمی‌باشد ،لیبرال‌دموکراسی ،خیال آمریکا در آینده ،مدعیات لیبرال‌دموکراسی فوکویاما ،آینده‌ی جهان ،آمریکا در شرایط کنونی ،مدرن ،منطق بازار آزاد ،مورد تهاجم ویرانگر نظامی ،عوامل انسانی ،ضرورت به لیبرال‌دموکراسی ،موقعیت کنونی آمریکا ،کمک تکنولوژی نظامی ،پایه‌های نظری و عملی ،قالب منطق بازار آزاد ،پایه‌های نظری ،هنجارهای اجتماعی ،شرایط کنونی جهان ،کنونی ،دانش و تکنولوژی مدرن ،لیبرال‌دموکراسی بیانجامد ،جامعه‌ی انسانی ،علم و تکنولوژی مدرن ،کشورهای مالزی

در این مقاله که به شرح و نقد یکی از نظریات مهم درباره‌ی آینده‌ی جهان و مناسبات فرهنگ‌ها و تمدن‌ها اختصاص دارد، نویسنده، ابتدا نظریه‌ی پایان تاریخ را، که از سوی فوکویاما در سال 1992 مطرح شده است، توصیف می‌نماید و در بخش بعدی به نقد و ارزیابی این نظریه اهتمام می‌ورزد. به اعتقاد نویسنده با توجه به جایگاه و موقعیت کنونی آمریکا، پایه‌های نظری و عملی نظریه‌ی پایان تاریخ متزلزل شده است زیرا: 1 ) طبق دکترین جنگ بازدارنده‌ی آمریکا که پس از حادثه‌ی 11 سپتامبر به اجرا درآمد، آمریکا این حق را به خود می‌دهد که هر کشور و منطقه‌ای را که فرضا و در خیال آمریکا در آینده تهدید و سد منافعش باشد مورد تهاجم ویرانگر نظامی قرار دهد. 2 ) آمریکا در شرایط کنونی جهان در راستای بیمه‌ی امنیت جهانی برای خودش با کمک تکنولوژی نظامی (تهاجم، تجاوز و اشغال کشورها) و تکنولوژی اطلاعاتی‌اش، تحمیل ارزش‌های آمریکایی را برای دیگران دنبال می‌کند. 3 ) توسعه‌ی اقتصادی برای رسیدن به نظم، ثبات و فراهم بودن اکثر امکانات زیستی برای بیشتر و یا همه‌ی مردم لازم می‌باشد اما کافی نیست، به عبارت دیگر توسعه‌ی اقتصادی به تنهایی مبنای نظم و امنیت و رفاه نمی‌تواند باشد مگر اینکه عوامل انسانی و معنوی نیز او را همراهی نمایند. از سوی دیگر توسعه اقتصادی به ویژه در قالب منطق بازار آزاد چیزی نیست که به طور حتم و ضرورت به لیبرال دموکراسی بیانجامد، یعنی می‌توان به توسعه اقتصادی دست یافت بی‌آن‌که به نظم لیبرال دموکراسی تن داد مثل کشورهای مالزی، اندونزی، تایوان، چین، سنگاپور، کره، ژاپن و... 4 ) فوکویاما به این واقعیت اقرار دارد که در پاره‌ای از جوامع پیشرفته و به ویژه ایالات متحده، هنجارهای اجتماعی غیررسمی، ولی بسیار مؤثر و ضروری در ساماندهی جامعه به شدت ویران شده است. طبیعتا این حالت، مطلوب و سازگار با مدعیات لیبرال دموکراسی فوکویاما نمی‌باشد. بنابر این، براساس ادله‌ی فوق، نویسنده، معتقد است نظریه‌ی پایان تاریخ به پایانش رسیده است.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.