Skip to main content
فهرست مقالات

تجربه ی دینی، اهمیت و جایگاه آن

نویسنده:

کلیدواژه ها : تفسیر ،توجیه ،تجربه‌ی دینی ،تجربه‌ی عرفانی ،تعبیر

کلید واژه های ماشینی : دینی، تجارب دینی، وحی، عرفانی، معرفت، خدا، قرآن، تجربه‌ی دینی مواجهه‌ی حضوری متدینان، عارفان، شهود، علم، دعا، موسی، دانش، تفسیر، اقسام تجارب دینی، توجیه، اسلام، زبان، گزاره‌های، تجارب عرفانی و تجارب وحیانی، به دین، معرفت بخش بودن تجارب دینی، خداوند، تجربه‌ی دینی و شهود عرفانی، انسان، هویت تجربه‌ی دینی، امثال، تجارب دینی و عرفانی، کتاب

تجربه‌ی دینی مواجهه‌ی حضوری متدینان با بخشی از واقعیات هستی است، که محصول اعتقاد آنان به باورهای دینی و عمل به مقتضای آنهاست. در این مقاله پس از بررسی معانی مختلف تجربه، هویت تجربه‌ی دینی از منظر ذات گرایان و ساختار گرایان مورد بحث قرار گرفته است. اقسام تجارب دینی، همچون تجارب متدینان عادی، تجاربی که متوقف بر تطور وجودی در آنان است، تجارب عرفانی و تجارب وحیانی، تفاوت تجربه و تعبیر و تفاوت آن دو با تفسیر تجربه، تأثیر پذیری تجربه از چارچوب مفهومی صاحب تجربه، و به طور کلی شاکله‌ی معرفتی و وجودی او در مرحله‌ی تبلور ذهنی و زبانی تجربه، به منظور ارائه‌ی تصویری شفاف از سرشت تجربه‌ی دینی، از مباحث دیگر مقاله است. آخرین بحث این مقاله، که هم اهمیت تجارب دینی را نشان می‌دهد و هم جایگاه آن را می‌نمایاند، بررسی ویژگی‌های تجربه‌ی دینی است. اموری همچون معرفت بخشی و نقش توجیهی تجارب دینی و توجیه پذیری آنها، هدایت‌گری، معنادادن به زندگی و تأثیرات مثبت تربیتی در این بخش مورد بررسی قرار گرفته است.

خلاصه ماشینی: "مراد از بعد تجربی دین (17) ، ساحتی از دین است که نه تنها مشتمل است بر منشأ ادیان الهی، که در فرایند اتصال شخص نبی به عالم غیب و اخذ معارف وحیانی از منبعی لایزال متجلی می‌شود، بلکه غایاتی (18) هم که ادیان پیروان خود را به واسطه‌ی اعتقاد ورزیدن به باورهای دینی و سلوک عملی مطابق با آموزه‌های توصیه‌ای دین (19) ، به آنها نایل می‌گردانند، مانند احساس تعلق و وابستگی به امری غیبی و نادیدنی، شهودهای معنوی و روحانی، دغدغه‌ها، آرزوها، امیدها و آرمان‌ها، دعا و مناجات (20) ، استجابت دعا، توبه و امثال آن را نیز دربرمی‌گیرد؛ افزون بر این، مجموعه‌ای از آموزه‌های دینی، که به گزارش امور و حالات یاد شده در خصوص انبیای الهی اختصاص یافته است را نیز شامل می‌شود. 24- مولوی، در مثنوی، حصول چنین تجربه‌ی دینی نابی را برای موسی، مسبوق به جد و جهد و تخلق او به اخلاق نیکو معرفی می‌کند و ضمن اشاره به چوپانی موسی، به اختصار حکایت گریختن گوسفندی را از رمه‌اش بیان می‌کند: گوسفندی از کلیم الله‌ گریخت پای موسی آبله شد، نعل ریخت در پی او تا به شب در جستجو و آن رمه غایب شده از چشم او گوسفند از ماندگی شد سست و ماند پس کلیم الله‌ گرد از وی فشاند کف همی مالید بر پشت و سرش می‌نواخت از مهر، همچون مادرش نیم ذره طیرگی و خشم، نی غیر مهر و رحم و آب چشم، نی گفت: گیرم بر منت رحمی نبود طبع تو بر خود چرا استم نمود با ملائک گفت یزدان آن زمان که نبوت را همی زیبد فلان (مثنوی معنوی، دفتر ششم، ابیات 7-3281) 25- در قرآن راجع به یونس علیه‌السلام ، که نام «ذاالنون» یا «صاحب الحوت»، برای او به کار رفته، چنین آمده است: «و ذا النون إذ ذهب مغاضبا فظن أن لن نقدر علیه فنادی فی الظلمات أن لا إله إلا أنت سبحانک إنی کنت من الظالمین فاستجبنا له و نجیناه من الغم و کذلک ننجی الموءمنین» (انبیاء/ 88-87) یعنی یونس علیه‌السلام در حالی که خشمگین بود رفت و فکر می‌کرد ما بر او قدرت نداریم و نمی‌توانیم بر او سخت بگیریم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.