Skip to main content
فهرست مقالات

گرفتاری های قائم مقام در کرمان و یزد (20)

نویسنده:

(13 صفحه - از 609 تا 621)

کلید واژه های ماشینی : بخارا، خاتون، ملک، خوارزمیان، رفتار، مغول، زن، اسلام، عرب، شهر

خلاصه ماشینی:

"اگر من در مقالهء گذشته به بعض سازشکاریهای دهقانان و بزرگان شهرنشین اشاره کردم‌ و آن را محکوم شمردم،ازین جهت بود که،این طبقه،از جهت آزادی‌خواهی و آشنائی با ایدئولوژی قوم مهاجم با آنها سازشکاری نکردند،بلکه این برای حفظ موقعیت و مقام و نگهداری حکومت خانوادگی و تسلط بر املاک و اموال و موهبت‌هائی بود که سالیان دراز از آن بهره‌ور بوده‌اند،حتی اگر به قیمت قربانی کردن فرهنگ قویم خودشان تمام می‌شد، و به همین دلیل بود که عکس العمل‌های شدید،از جانب روستائیان،در برابر شهرنشینان دیده‌ می‌شود،و این عکس العمل‌ها متأسفانه گاهی چندان سخت و شدید بود که از جهت اخلاق و انسانیت،هرگز قابل توجیه نیست،مثل رفتار ابومسلم،روستائی سخت دلی که«از خراسان‌ و یمن و ربیعه،از زهاد و عباد و قضاة وملوک و دهاقین و مجوس و نصاری و یهود و غیر آن‌ جماعت را،همه،بکشت،روایت آنست که-بی‌آنچه در جنگها و حصارها بکشت-سیصد و شصت‌ هزار مرد را در مقام سیاست بکشت»1. در آنچه که گفتیم،حساب اسلام،دین آسمانی رفرماتور تحول پسند،با حساب قتیبه‌ها و خالد بن ولیدها جداست: حدیث نیک و بد ما نوشت خواهد شد زمانه را قلم و دفتری و دیوانی است البته کیست که منکر شود که توسعهء اسلام در ایران منجر به یک تحول بزرگ به نفع‌ جامعهء ایران بوده است؟اما این مطلب هیچ دلیل آن نیست که آدم مجبور باشد از رفتار احوص‌ در قم یا قتیبه در سمرقند و بخارا حمایت کند،و تازه،اگر ازین دو در گذریم،رفتار سازشکاران‌ اصلا قابل توجیه نیست،زیرا اینان هرگز برای خود اسلام و تعالیم مبین آن،با سردار غالب‌ همداستان نشدند،بلکه برای حفظ موقعیت و مقام و ثروت و ادامهء حکومت خودشان دست به‌ چنین سازشکاری زدند،و حال آنکه روح اسلام و فلسفهء وجودی آن،این بود که با این طبقه‌ و با گروه درافتد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.