Skip to main content
فهرست مقالات

مسأله اثبات وجود خدا از دیدگاه آنسلم، آکونیاس، هیوم و کانت

نویسنده:

مترجم:

(28 صفحه - از 217 تا 244)

کلیدواژه ها :

آنسلم ،براهین اثبات وجود خدا ،نقد براهین ،آکونیاس ،هیوم و کانت

کلید واژه های ماشینی : کانت، آنسلم، برهان، خدا، هیوم، هیوم و کانت، آکویناس، عقل، ایمان، علت

در این مقاله نخست به بیان برهانهایی که از طرف آنسلم و آکونیاس در اثبات وجود خداوند اقامه شده اشاره شده است و آن گاه نقدهای هیوم و کانت مطرح گردیده است. در پایان مقاله هم متونی از فلاسفه مذکور در مسألۀ فوق آورده شده است.

خلاصه ماشینی:

"از آنجایی که مفهوم علیت را از مشاهدات مکرر درباره تماس60 تقدم و تأخر،61 و ارتباط دائمی دو چیز استنباط می‌کنیم، چگونه می‌توانیم علتی بر جهان قایل شویم در حالی که هرگز جهان را آن چنان که مرتبط با چیزی که به تصور احتمالی ما علتی بر آن باشد مشاهده نکرده‌ایم؟ استفاده از تشبیه مشکل را حل نمی‌کند؛ زیرا تشبیه بین ساعت و جهان تشبیه دقیقی نیست؛ چرا به جای آنکه جهان را محصول ناظم خردمندی بدانیم، محصول فرایند (رشد) گیاهی در نظر نگیریم؟ حتی اگر علت جهان چیزی مثل یک تصور62 باشد، چگونه می‌توان به چنین موجودی ویژگیهای اخلاقی قایل شد؟ علاوه بر ‌آن اگر قرار باشد تشبیه‌هایی به کار رود کدام جنبه‌ها باید گزینش شود؟ خانه‌ها و کشتیها را مکررا طراحان [ناظمان] مختلفی می‌سازند: آیا در آن صورت باید بگوییم خدایان زیادی وجود دارند؟ گاهی بدون علم براینکه شکل نهایی چطور خواهد بود، نمونه‌های تجربی‌ای ساخته می‌شود: آیا جهان نمونه آزمایشی است یا طرح نهایی63 ؟ هیوم با این سیر بررسیها می‌خواست تأکید کند که نظم جهان یک واقعیت تجربی صرف است و از آن نمی‌توان وجود خداوند را استنباط کرد به علت این مسئله هیوم ملحد محسوب نمی‌شود، او فقط تصور ما را درباره خدا به شیوه‌ای می‌آزماید که تصورمان درباره نفس و ماده64 را با اصول تجربی قطعی‌اش آزموده بود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.