Skip to main content
فهرست مقالات

الدلیل الاستقرائی عند المفکر السید باقر الصدر

نویسنده:

ISC (23 صفحه - از 59 تا 81)

کلید واژه های ماشینی : الاستقراء، الدلیل، الاستقرائی، السببیة، التعمیم، کانت، السبب، اثبات، احتمال، مشکلة

خلاصه ماشینی:

"لذا نتساءل: کیف امکن للمذهب الذاتی ان یحقق حله للمشاکل‌الثلاث المنوطة باثبات المحورین سالفی الذکر استقرائیا؟ فاولا کیف استطاع ان ینمی‌الضرورة فی العلاقة السببیة؟ ثم کیف تمکن من اثبات الوحدة المفهومیة لاطراف العلاقة‌السببیة؟ 1 الدلیل الاستقرائی واثبات السببیة الضروریة تمتاز السببیة التی تفترض الضرورة، کما یعول علیها المذهب العقلی، بنوعین من العلاقات،احداهما وجودیة، وهی تعنی انه کلما وجد السبب (ا) حدثت (ب)، والاخری عدمیة، لانهاتعنی ان کلما انعدم وجود(ا) فان (ب) تنعدم تبعا له، الامر الذی یقتضی ان یکون وجود (ب)من دون (ا) مستحیلا، وهو عبارة عن نفی المصادفة المطلقة التی تتضمن استحالة وجودالمسبب من دون سبب. تظل لدینا القضیة الثالثة، وفیها اننا اذاتوصلنا کما فی القضیة الثانیة الی ان هناک صورا متماثلة: کیف یجوز لنا ان نعکسها علی‌التماثل بین الاشیاء الخارجیة المقابلة لها؟ والملاحظ ان علاج استاذنا الشهید لهذه القضیة بالخصوص کان مجملا، فهو لم یقل شیئاسوی ان رد التماثل الی الاستقراء، ای اننا نملک استقراءین، احدهما یرتکز علی التماثل اوالوحدة المفهومیة، والاخر یثبت هذه الوحدة، وسؤالنا: هو کیف یثبت الاستقراء ذلک‌التماثل؟ لنعلم اولا اننا حین ندرک التماثل بین عدد محدود من الصور یمکننا ان نعکس ذلک علی‌التماثل بین العدد المقابل من الاشیاء الخارجیة نفسه، واذا جاز لنا تسویغ القفزة التصوریة من‌الجزئی الذهنی الی الکلی، باعتبارها قضیة مدرکة مباشرة تماما، فکیف یجوز لنا ان نعکس‌ذلک علی الواقع الخارجی، فنعمم علی کل ما لا یدخل ضمن تجربتنا الادراکیة؟ لیس لدینا تردد فی اننا سندخل مرة اءخری فی صلب ذات الاستقراء المعالج طبقا لقضایاالسببیة، ذلک لاننا عرفنا فی السابق ان استاذنا الشهید لا یجیز اثبات الیقین والتعمیم ما لم‌تثبت السببیة سلفا."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.