Skip to main content
فهرست مقالات

الدلیل المفسر بین تلازم المثل و التأویل

نویسنده:

ISC (22 صفحه - از 72 تا 93)

کلید واژه های ماشینی : تاویل، التاویل، المفسر، النص، الدلیل، المثل والتاویل، التفسیر، القرآن، معنی، التلازم

خلاصه ماشینی:

"وقد اجتهد اللغویون والمفسرون والاصولیون فی تحدید ضابط مصطلح التاویل ورصد تقلباته فی الدلیل باعتباره غرضا یسعی الی تحصیل المعنی وترجیحه، وانتهی من آرائهم مثلا ما اشار الیه السیوطی بقوله: «قال ابو حیان فی(شرح التسهیل): التاویل انما یسوغ اذا کانت الجادة علی شیء ثم جاء شیء یخالف الجادة فیتاول، اما اذا کان لغة طائفة من العرب لم تتکلم الا بها فلا تاویل، ومن ثم کان مردودا تاویل ابی علی: لیس الطیب الا المسک، علی ان فیها ضمیر الشان لان ابا عمرو نقل ان ذلک لغة تمیم»((134)). وقد ورد هذا التلازم فی آیات تجمع بین المثل والتاویل کما فی قوله تعالی: (ان مثل عیسی عند الله کمثل آدم) [آل عمران/59] فالناظر فی الایة یدرک مباشرة ان هناک مجالا للتمثیل، وهذا المثل اقتضاه تاویل وضع معین فی حیز تاریخی اشارت الیه کتب التفسیر یتعلق بوفد نصاری نجران الذین خاصموا النبی(ص) فی المسیح، قالوا: الست تزعم انه کلمة الله وروح منه؟ قال: بلا! وقد تفطن المفسر، فی هذا الدلیل، الی صفة المستوقد الذی طفئت ناره وما حل به من تخبط وحیرة، لیرکز علی الابعاد التاملیة التی یمکن ان تؤول بها العبارة القرآنیة، یقول الزمخشری: «فان قلت: وما معنی (مثلهم کمثل الذی استوقد نارا) وما مثل المنافقین ومثل الذی استوقد نارا حتی شبه احد المثلین بصاحبه؟ قلت: قد استعیر المثل استعارة الاسد للمقدام، للحال او الصفة او القصة، اذا کان لها شان وفیها غرابة، کانه قیل: حالهم العجیبة الشان کحال الذی استوقد نارا»((153))."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.