Skip to main content
فهرست مقالات

عدالت و خودکامگی در فلسفه سیاسی فارابی

نویسنده: ؛

بهار 1378 - شماره 9 (32 صفحه - از 33 تا 64)

کلیدواژه ها : عدالت ،خودکامگی ،آرمانگرایی ،تغلب ،فارابی ،واقعگرایی

کلید واژه های ماشینی : فلسفه سیاسی فارابی ،مدینه فاضله ،اندیشه سیاسی فارابی ،افلاطون ،فلسفه سیاسی ،تغلب ،اندیشه سیاسی ،فارابی در فلسفه سیاسی ،سیاسی فارابی ،رئیس مدینه ،ارسطو ،عدالت در مدینه‌های ،فلسفی ،فاضله ،جهان اسلام ،ماهیت عدالت در مدینه‌های ،رئیس مدینه فاضله ،نظامهای سیاسی ،ناظرزاده ،اندیشه فلسفی ،اندیشه تغلب ،استیلای اندیشه تغلب ،آرمانی ،رئیس مدینه آرمانی ،اهل مدینه ،افلاطون و ارسطو ،نظامهای سیاسی دوره اسلامی ،مدینه آرمانی ،فلسفه اسلامی ،انحطاط خلافت اسلامی

در اندیشه سیاسی فارابی، عدالت از مفاهیم کلیدی است و حتی در محتوایی بسیار متنوعتر و گسترده‌تر از فلاسفه یونان طرح می‌شود. موضوع اصلی اندیشه وی برعکس افلاطون، عدالت نیست، بلکه سعادت است. بحث او با خداشناسی، نبوت و مسائل مربوط به آن دو آغاز می‌شود، و به عدالت می‌انجامد که فرعی از همین مباحث است و با آنها ارتباطی تنگاتنگ دارد. فارابی ضمن ارائه تعریفهای گوناگون از عدالت، سعی دارد تا عدالت عقلی را با آموزه‌های دینی هماهنگ سازد. وی ماهیت عدالت در مدینه‌های مضاد را به معنای تغلب و استیلا می‌داند. در این جوامع به جای عدالت وتعاون - که موجد رابطه صحیح سیاسی است - جور، تغالب وتغلب جریان دارد. و این، همان بیماری سبعی وعامل انحطاط در روابط اجتماعی و نظام‌سیاسی است. فارابی مشکل بنیادین نظامهای سیاسی دوره اسلامی را در انحطاط خلافت اسلامی، جدایی بین نظر و عمل، انحراف از مسیر عدالت، و استیلای اندیشه تغلب در این دو حوزه می‌داند. هدف تلاش فلسفی وی، بررسی علل انحطاط خلافت و بحران آن از این ناحیه است. فارابی در فلسفه سیاسی خود از عدالت به نفع خودکامگی و تغلب عقب‌نشینی نکرده است. شرح و نفی شدید «مدینه‌های مضاد»، از سوی وی، شرح و نفی جوامع مدنی عصر او واعتراض فیلسوفانه و زیرکانه به وضعیت موجود و رد مشروعیت حکام ستمگر است.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.