Skip to main content
فهرست مقالات

العقل و العقلانیة فی الفکر الإسلامی- مقارنات مع الغرب و بین المدارس الإسلامیة

نویسنده:

(32 صفحه - از 294 تا 325)

خلاصه ماشینی:

"لقد جاء هذا الاکتمال مترافقا ونضج المنهج العرفانی، ایضا، ففی عصر الامام موسی بن جعفر الکاظم کان قد برز علی سطح الحیاة الثقافیة الاسلامیة نقیضان معا: العقل والعرفان، فهل کانا نقیضین حقا؟ فی ازدهار علم الکلام الاسلامی یبرز العقل قاعدة لتفسیر الاصول الاسلامیة، وهی عقلنة الدلالات الایمانیة والوصول الی الله سبحانه عبر جدلیة الذات والصفات التی تدل علیه، فلا مجال امام المؤمن، بغیة معرفة الله، غیر النظر فی صفاته السلبیة نظیر:عدم الترکیب، عدم التحیز، عدم الاتحاد بشیء، لیس فی جهة الخ... اذا فان فکرة الالوهیة، لدی مدرسة اهل البیت، فکرة قبلیة وبعدیة معا، وهی حصیلة معطیات التجربة العلمیة التی هی استقراء ناقص فی جمیع الاحوال، فکیف یمکن ان یقود استقراء ناقص الی حقیقة یقینیة (کلیة) کوجود الله سبحانه؟ لقد عالج السید الشهید محمد باقر الصدر هذه المسالة بطریقة بالغة الشفافیة لیصل الی نتیجة مهمة ملخصها: «ان الاسس المنطقیة التی تقوم علیها کل الاستدلالات العلمیة المستمدة من الملاحظة والتجربة، هی نفس الاسس العلمیة المنطقیة التی یقوم علیهاالاستدلال علی اثبات الصانع المدبر لهذا العالم، عن طریق ما یتصف به العالم من مظاهر الحکمة والتدبیر [وحدة النظام التی تقود الی وحدة المنظم] فان هذا الاستدلال - کای استدلال علمی آخر - استقرائی بطبیعته. لدینا اذا حالة الفصل من جهة والسیطرة من جهة اخری، فالعقل هو وحده الذی یساعدعلی ان یعقد القلب علی معرفة الله ما دام له مشارکة مهمة فی تلک الوظیفة (ای المعرفة)، فلا غنی لتلک الملکة المسماة القلب بمختلف معانیها المفارقة لمفهوم العقل تحدیدا للوصول الی المعرفة، ولولا ذلک لما تمت الاشارة الیها اصلا، وعلی ضوءذلک یمکن ان نستنتج معنی المنحی العرفانی فی مدرسة اهل البیت من انه یوصل العرفان بالعقل حکما وسیطرة."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.