Skip to main content
فهرست مقالات

زمینه های شکل گیری حزب دموکرات در مجلس دوم

نویسنده:

(21 صفحه - از 109 تا 129)

کلیدواژه ها : سوسیال دموکرات ،قفقاز ،حزب دموکرات و مجلس دوم

کلید واژه های ماشینی : حزب دموکرات ،حزب ،قفقاز ،مشروطه ،ایران ،گیلان ،شکل‌گیری حزب دموکرات در مجلس ،مجاهدان ،مشروطیت ،روسیه ،رشت ،تشکیل حزب دموکرات ،سیاسی ،ارمنی ،انقلاب ،اجتماعیون ،سوسیال ،روس ،انقلاب مشروطیت ایران ،تبریز ،آذربایجان ،عامیون ،انقلاب مشروطه ایران ،زمینه‌های شکل‌گیری حزب دموکرات ،روشنفکران ،روزنامه ،حزب دموکرات ایران ،فکر ،جریان ،عامیون ایرانی قفقاز

سابقه اندیشه سوسیال دموکراسی در ایران به سال‌های قبل از مشروطه باز می‌گردد.خاستگاه اصلی‌ این جریان،منطقه قفقاز بود.در شکل‌گیری این جریان سیاسی و فکری سه نیرو مؤثر و دخیل بود:مجاهدان‌ قفقازی،مشروطه‌خواهان انقلابی آذربایجانی و روشنفکران ایرانی-ارمنی. نظریه‌پردازان این جریان از اندیشه‌های سوسیال دموکراسی رایج در کشورهای اروپایی،به‌ویژه روسیه‌ متأثر بودند.آنان با ترجمه و نگارش مقاله‌های متعدد و انتشار آن‌ها در روزنامه‌های مختلف وابسته به این‌ جریان،به ترویج اندیشه‌های سوسیالیستی در ایران پرداختند. مقاله حاضر می‌کوشد این جریان را با تمرکز بر دو بحث اصلی،بررسی و شناسایی کند:1.زمینه و بستر تکوین جریان سیاسی وفکری سوسیال دموکراسی در ایران،2.مجلس دوم و حزب دموکرات.

خلاصه ماشینی:

"1 گفتنی است که حیدرخان عمو اوغلو نیز که بعد از بمباران مجلس به تفلیس گریخته بود در آن‌جا با اعضای کمیته اجتماعیون-عامیون قفقاز و کمیته ارامنه داشناکسیون به تهیه اسباب‌ کمک رساندن به مجاهدان تبریز و روانه کردن مجاهد و اسلحه به ایران مشغول بود و در 27جمادی الثانی 1327 در فتح تهران و برچیده شدن بساط سلطنت محمدعلی شاه نیز حضور داشت. 2 درباره علت و چگونگی تشکیل حزب دموکرات به سه دیدگاه مختلف می‌توان اشاره کرد: دیدگاه اول:بنابراین دیدگاه،همراهی انقلابیون گیلان و آذربایجان با مجاهدان قفقازی نه‌ تنها موجب ورود افراد تازه به صحنه سیاسی ایران شد،بلکه زمینه ورود افکار و جریان‌های‌ جدید فکری را نیز فراهم کرد. در کنار این دو شخصیت برجسته اهل قفقاز که هر دو تعلیمات خوبی را در حزب سوسیال دموکرات آن دیار آموخته بودند و در این زمینه در زمره افراد بی‌نظیر به حساب‌ می‌آمدند،به دیگر اعضای برجسته ایرانی این حزب پرداخته و در معرفی آن‌ها نوشته است: ریاست کمیته مرکزی دموکرات را میرزا محمودخان(محمود محمود بعدی)به‌ عهده داشت. شاکری می‌نویسد: براساس تاریخ‌نگاری رسمی در مورد حزب دموکرات ایران،بنیان‌گذاران و رهبران‌ ثابت این حزب عبارت‌اند از:سیدحسن تقی‌زاده،محمدتقی تنکابنی،حسینقلی‌ نواب،شیخ ابراهیم زنجانی،سیدمحمدرضا مساوات،محمدامین رسول‌زاده، سلیمات میرزا اسکندری و حیدرخان عمو اوغلو،تمامی این افراد،روشنفکران‌ ایرانی‌3غیر ارمنی با خاستگاه اسلامی بودند،[اما]براساس مکاتبات منتشر شده‌ تیگران ترهاکوپیان و ورام پیلوسیان با تقی‌زاده،مشخص می‌شود که پیشروان و نظریه‌پردازان حزب دموکرات و ارگان آن(ایران نو)چند تن از روشنفکران ارمنی- ایرانی عضو گروه سوسیال دموکرات تبریز بودند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.