Skip to main content
فهرست مقالات

نقش قوه سامعه در آموزش قرآن کریم

نویسنده:

ISC (12 صفحه - از 102 تا 113)

کلیدواژه ها : قوه سامعه ،سمع و بصر ،آموزش قرآن ،حفظ قرآن

کلید واژه های ماشینی : قرآن کریم، قرآن، قوه سامعه در آموزش قرآن، سمع، نقش قوه سامعه در آموزش، آموزش قرآن کریم، بصر، آیات قرآن، قلب، فهم، قوه سامعه در آیات قرآن، فراگیری، آیات قرآن کریم، شنوایی، تعلیم، جایگاه قوه سامعه در آیات، برتری سمع بر بصر، قرائت، اهمیت به‌کارگیری قوه سامعه، تعلیم قرآن کریم، یادگیری قرآن، اسلام، خواب، حس، مغز، شیوه تعلیم قرآن کریم، روش سمعی تعلیم قرآن، سمع و بصر، القرآن، آموزش قرآن کریم بر شنوایی

در بسیاری از آیات قرآن «سمع» بر «بصر» مقدم شده و در پاره‌ای از آیات و روایات سمع به معنای فهم آمده‌است. این نکات حاکی از برتری سمع بر بصر و نقش ممتاز آن در فهم و یادگیری است. یادگیری قرآن به طریق سمعی از دیرباز در میان صحابه و طبقات بعدی تاکنون کمابیش رواج دارد. برخی از مهمترین امتیازات این روش بر روخوانی فراگیری آن در عموم مردم اعم از کودک و جوان و پیر، و باسواد و بی سواد و نیز سهولت یادگیری و پایداری آن است. نتایج پژوهش‌ها نیز همین نکات را تأیید می‌کند.

خلاصه ماشینی: "این آیه از قلب شروع می‌شود و به «سمع» منتهی می‌گردد:«أ و لم‌یهد للذین یرثون الأرض من بعد أهلها أن لو نشاء أصبناهم بذنوبهم و نطبع علی قلوبهم فهم لایسمعون[اعراف/ 100]؛ آیا برای آنان که زمین را پس از ساکنانش به ارث می‌بردند، آشکار نشد که اگر می‌خواستیم به سبب گناهانشان به عذاب گرفتارشان می‌گردیم و بر دلهایشان مهر می‌زدیم؛ چنانکه که نشنوند»؟ارتباط یادشده در آیه زیر نیز به نحوی قابل مشاهده است: «ان فی ذلک لذکری لمن کان له قلب أو ألقی السمع و هو شهید[ق/ 37]؛ به راستی در آن پندی است برای کسانی که دلی دارند یا در حالی که شاهدند، گوش فرا می‌دهند». یکی از دلایلی که نشان دهنده اهمیت تأثیر گوش در ادراک و آموزش است[8]، این است که قرآن، آن را به تنهایی کنار عقل ذکر کرده است تا بفهماند، میان گوش و عقل رابطه محکمی وجود دارد: «و قالوا لو کنا نسمع أو نعقل کنا فی اصحب السعیر[ملک/ 10]؛ و گفتند: اگر گوش فرا می‌دادیم یا اندیشه می‌کردیم، در میان آتشیان نبودیم»همچنین در بسیاری از آیات قرآن «سمع» به معنای فهم و تدبر و تعقل به کار رفته‌است؛ نظیر:«و أنا لما سمعنا الهدی آمنا به[جن/ 13]؛ و ما چون هدایت را دریافتیم، به آن گرویدیم». شاید به این نکته نیز کمتر توجه کرده‌ایم که به کارگیری روخوانی قرآن کریم و وا داشتن قرآن‌آموز به کلنجار رفتن در ابتدای کار با انواع و اقسام علایم و حروف و زیر و زبر، به غلط خواندن وی منجر می‌شود و تصحیح قرائت وی توسط مربی، معلم، داور و جز آنان، آثار بسیار سوئی را در اعماق روح و جان وی بر جا خواهد گذاشت و در بلند مدت، وی را به سمت لکنت زبان و افسردگی[15] و فرار از قرآن و اسلام سوق خواهد داد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.