Skip to main content
فهرست مقالات

رهبران فکری مشروطه غربی؛ ماهیت، اهداف، ترفندها

نویسنده:

ISC (10 صفحه - از 59 تا 68)

کلید واژه های ماشینی : دین، اف، غرب، طالب اف، میرزا آقاخان، زن، طالب اف و میرزا آقاخان، میرزا آقاخان کرمانی، کرمان، اف و میرزا آقاخان کرمانی

خلاصه ماشینی: "از این‌رو، در نوشته‌هایش از وضع محاکم شرع و عرف و بی سر و سامانی وزارت‌خانه‌ها و فقدان موازین حقوقی مکتوب در کشور به شدت خرده می‌گرفت، و می‌گفت: «هر بیننده از خود سؤال می‌کند: اگر این ترتیب وزارتخانه‌ها تأسی از فرنگیان است، کدام دولت اروپا وزیر بی‌سواد دارد؟ در کجا وزیر اسم دارد، اما اداره ندارد؟ اسم بی‌مسما برای چیست و رسم کجاست؟ مثلا، وزیر عدلیه شخصی است که مطلق وجود علم حقوق را قایل نیست؛ با ده نفر اجزا و معاون در عمارت عالیه و اطاق‌های متعدد می‌نشیند، به امور متنازع فیهای مردم می‌رسد. » (28) وشن‌فکرانی همچون میرزاآقاخان، به پی‌روی از روشن‌فکران عصر نوزایی اروپا، دینی را قبول داشتند که آموزه‌های آن با عقل و حس قابل درک باشد، و از آن‌رو که از منظر آن‌ها اموری همچون ملائکه و فرشتگان و شیطان از راه عقل و حس قابل اثبات نبودند، سعی می‌کردند با تبیین تاریخی شکل‌گیری اعتقادات دینی، آن را به موهومات و بافته‌های جاهلانه ذهن انسان‌های بدوی و متحجر مبدل نمایند، تا از این رهگذر، ایمان مردم نسبت به دین سست گردد و زمینه برای نیل به جامعه مدنی، یعنی جامعه مترقی و متمدن، فراهم آید. اما روشن‌فکران دین گریز صدر مشروطه به دلیل شیفتگی در برابر غرب و عشق به رسیدن به تمدن مادی اروپا، از همه این ظلم‌ها و بی‌عدالتی‌های ایران باستان چشم‌پوشی کرده، برای از بین بردن اعتقادات اسلامی ملت، آن‌ها را دعوت به بازگشت به نظام اعتقادی جاهلی ساسانی می‌کردند؛ تا از رهگذر ترویج ایرانیگری و زنده کردن تعصبات ملی‌گرایانه، تعهدات دینی مردم را سست کنند و به خیال خود، بستر نوزایی را در ایران فراهم نمایند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.