Skip to main content
فهرست مقالات

کلیات در دیدگاه معرفت شناسی و هستی شناسی افلاطون

نویسنده:

(5 صفحه - از 116 تا 120)

کلید واژه های ماشینی : افلاطون ،معرفت ،دیدگاه معرفت‌شناسی و هستی‌شناسی افلاطون ،کلیات ،هستی‌شناسی ،کلی ،جزئی ،ذهن ،کلیات در دیدگاه معرفت‌شناسی ،بازای ،مصداق ،عرصه هستی‌شناسی هم موجودات عالم ،مادی ،عالم طبیعت ،فلسفه ،هستی‌شناسی هم موجودات عالم مثال ،حقایق ،مفهوم جزئی ،عرصه معرفت‌شناسی ،قیاس ،عرصه هستی‌شناسی ،ادراک ،مفاهیم کلی ،نفس ،انسان ،مفهوم جزئی مصداق خارجی ،حس ،عالم خارج از ذهن ،عالم مثال ،علم

خلاصه ماشینی:

"این تفکر در شکل افراطی خود منجر به ظهور تفکر ماتریالیستی شد که معتقد است: جز امر قابل حس و تجربه وجود ندارد و از طرف دیگر، چون مشاهده کردند که کلی امری مادی و محسوس نیست و پذیرش آن حتی در عرصه ذهن و نفس نیز مساوی با پذیرش امر غیر مادی و مجرد در عالم است، به نفی کلی، حتی در عالم ذهن پرداخته‌اند. » (3) افلاطون در خصوص مفاهیم کلی معتقد است: مفاهیم کلی اساس معرفت بشری را تشکیل می‌دهند؛ زیرا مفهوم جزئی از آن نظر که صرفا یک مفهوم جزئی است، قابل سرایت به مفاهیم دیگر نیست و به اصطلاح فلاسفه اسلامی: «الجزئی لا یکون کاسبا و لا مکتسبا»؛ یعنی یک ادراک جزئی از آن نظر که جزئی است، موجب تولید و حصول هیچ‌گونه ادراک دیگری نخواهد بود؛ همان‌گونه که محصول و دنباله هیچ‌گونه ادرک دیگری پیش از خود نیز نمی‌باشد. پس مصداق و ما بازای مفاهیم کلی کجاست؟ اگر عالم طبیعت ما بازاء خارجی دارد، پس باید در عالم طبیعت، علاوه بر حسن و حسین و زهرا انسان کلی هم باشد، در حالی که در عرصه طبیعت چیزی به نام «انسان کلی» وجود ندارد. » (10) همچنان‌که در عرصه معرفت‌شناسی و در عرصه ذهن، کلی اصل است و تصور جزئی تابع آن، در عرصه هستی‌شناسی هم موجودات عالم مثال، که عالم تحقق کلیات است، اصل‌اند و موجودات این جهان تنها سایه‌هایی هستند که از آن حقایق بهره‌مند هستند و در این عالم، که عالم بهره‌مندی از حقایق نورانی است، شناخت و معرفت به دست نمی‌آید و طبیعت هرگز نمی‌تواند منبع شناخت باشد؛ زیرا تنها وسیله ارتباط انسان با طبیعت حواسی است که خطاناپذیر است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.