Skip to main content
فهرست مقالات

عبدالحمید کاتب

معرف:

(8 صفحه - از 655 تا 662)

کلید واژه های ماشینی : عبد الحمید، کتابت، عربی، کاتب، عبد الحمید کاتب، مروان، کتاب، رسائل، اسلوب عبد الحمید، ادب

خلاصه ماشینی: "با آنکه متقدمان عبد الحمید را نخستین کس میدانند که اسلوب تازه‌ای در کتابت‌ عربی ایجاد کرده و در آن از لحاظ موضوع و عبارت‌پردازی از زبان پهلوی متأثر شده است‌ ولی نمیدانم چرا دکتر طه حسین و شاگردش دکتر شوقی ضیف اسلوب عبد الحمید را در شیوهء سالم،کاتب و رئیس دیوان هشام بن عبد الملک جسته‌اند و بر آن شده‌اند که اسلوب سالم نیز بتأثیر از زبان یونانی بوجود آمد،زیرا سالم بنا بگفته الفهرست یونانی میدانسته و پیش‌ از عبد الحمید کتابت دیوان هشام را بر عهده داشته است و عجب‌تر آنکه هر دو محقق و دانشمند نظم منطقی رسائل عبد الحمید را نیز مأخوذ از یونان دانسته‌اند!بعقیده نگارنده این دو محقق دیوانه‌وار عاشق تمدن و فرهنگ یونان می‌باشند و سرزمین یونان را منشأ هر تحول‌ علمی و ادبی میدانند و برای ملل دیگر در گذشته هیچگونه ابتکار حتی نظم افکار نیز قائل‌ نیستند و یا اینکه از ادب پهلوی حتی زبان پارسی امروز نیز اطلاعی ندارند زیرا با مراجعه‌ بادب پهلوی تمام موضوعاتی را که عبد الحمید در دو رسالهء خویش نوشته است میتوان بدست‌ آورد و حتی کتابهای بعد از اسلام نیز مانند البیان و التبین و الاخبار الطوال و عیون الاخبار شاهد آنستکه عبد الحمید موضوعات خویش را از ادب پهلوی گرفته و در استعمال تحمیدات‌ نیز از کتب پهلوی استفاده نموده است مثلا مرحوم بهار فقرهء 28 و 29 از رساله‌ای که در آیین‌نامه‌نویسی بوده است در جلد اول سبک‌شناسی نقل میکند و آنرا برای یکدست بودن‌ دعاها و انتظام جمله‌ها در نثر پهلوی ساسانی شاهد میآورد و این انتظام فکر و جملات عبد الحمید است که دکتر طه حسین آنرا مأخوذ از یونان میداند!همچنین عبد الحمید در اطالهء تحمیدات‌ از ادب پهلوی متأثر است و متونی که از زبان پهلوی بدست ما رسیده است شاهد این مدعاست‌ مثلا رسالهء مذکور چنین آغاز میشود:تعظیم بزرتشت سپیتمان پاک جان،درود بر تن آفریدهء بزایش،نیز فقرهء هیجدهم از رسالهء سور آفرین که در مدح ولیمه و ستایش جشن بوده و دارای‌ لغات قدیمی و عبارات بسیار فصیح پهلوی ساسانی است چنین آغاز میشود:شکر خدای و شکر امشاسفندان و شکر خسروان و شکر لشکریان و شکر بزرگان و دهقانان و شکر صنعتگران و پیشه‌وران و شکر آتشخانه‌ها..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.