Skip to main content
فهرست مقالات

دادگستری در ایران از انقراض ساسانی تا ابتدای مشروطیت

نویسنده:

(8 صفحه - از 547 تا 554)

کلید واژه های ماشینی : خلافت، فقه اسلامی و قوانین رومی، اسلامی، قاضی، ایران، قضاوت، کوفه، سمرقند، دین، قوانین

خلاصه ماشینی: "در این صورت باید پذیرفت که برخلاف اصرار خاورشناسان در اینکه فقه اسلامی از سرچشمه قوانین رومی و انحصار داده بودند و در شام و مصر و آسیای صغیر که مدتی دراز پیش از اسلام جزو قلمرو و تصرف آنان بود،رسوم و قوانین خاص مردم بومی‌ آن منطقه اجرا میشد و کسانی که در آن ناحیه بعدها قبول اسلام کردند،روح ایشان از تأثیر به قانون منسوب به ژوستی نین بیزار بود،تا چه رسد که کدنو ظهور ژوستینین منشأ نفوذ و تحویل در قوانین فقهی اسلام شده باشد. جزو اعظم‌ کسانی که متعهد امر خراج و جزیه بودند از خود مردم برگزیده میشدند و تا اواخر صده اول هجری هنوز دفترهای دیوانی در عراق و فارس همه بخط و زبان پهلوی بود و در خراسان دفترهای مالیاتی در آخر عهد امویان به خط و زبان عربی نقل گردید این اقدام‌ که در آن سامان اندکی پیش از قیام ابومسلم برای رفع مشکلات و شکایات مربوط به‌ جزیه و خراج صورت پذیرفت،در دوره ابومسلم با وجود آنکه خراسانیان خود کارگردان‌ دستگاه خلافت عباسی شده بودند بجای رجعت و حفظ صورت سلف،با متابعت از جریان نقل‌ و تبدیل دفاتر و هم آهنگی با دبیران عراقی سود بردند. تحول قضاوت درصده اول و دوم تا اواخر صدهء اول هجری،کسانی از تابعین یعنی مردمی که زمان یکی از یاران حضرت پیغمبر درک کرده و از منبع فیض رسالت بطور غیر مستقیم بهرهء دانش‌ برده بودند،هنوز حیات داشتند و در مسائل شرعی مرجع نیازمندیهای مسلمانان بودند و هر وقت یک قاضی نمیتوانست از کتاب خدا و احادیث منقول و اعمال مروی از رسول، نیازمندی عمل خود را تأمین کند،به یاری تابعین میتوانست از نظریات مخصوص اصحاب‌ رسول،در موارد مختلف استفسار کند و بدین ترتیب مراعات اصل اجماع را درصدور رأی‌ بنماید."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.