Skip to main content
فهرست مقالات

روش شناسی تاریخی - تحلیلی ابن خلدون

نویسنده:

(19 صفحه - از 94 تا 112)

کلیدواژه ها : جامعه‌شناسی ،عمران ،ابن‌خلدون ،روش‌شناسی تاریخی ،شرایط مورخ و علمیت‌تاریخ

کلید واژه های ماشینی : ابن‌خلدون، تاریخ، عمران، اخبار، روش‌شناسی تاریخی، ابن‌خلدون راه‌های شناخت اخبار صحیح، اسلامی، تحلیل، انحطاط، اجتماعی، علم، انحطاط مغرب اسلامی، سیاسی، مغرب اسلامی، شناخت، دانش، تاریخ‌نگاری، جامعه، علل، مورخان تاریخ نقلی، تحلیلی ابن‌خلدون، علمیت تاریخ، دولت، نقل، جامعه‌شناسی، انحطاط سیاسی از دیدگاه ابن‌خلدون، علل ضعف و انحطاط مغرب، دیدگاه ابن‌خلدون، شرایط مورخ از دیدگاه ابن‌خلدون، تمدن

عبدالرحمن بن محمد بن خلدون(732-808ق)فقیه و مورخ نواندیش،برای بازشناسی تحلیل و علل‌ ضعف و انحطاط مغرب اسلامی،طرحی نو در مورد روش‌شناسی تاریخی ارائه کرد و با انتقاد سازنده از مورخان تاریخ نقلی،اطلاعات و آگاهی لازم و شرایط مورخان را طرح کرد. ابن‌خلدون راه‌های شناخت اخبار صحیح را از اکاذیب و افسانه‌ها نشان داد و از رابطه جامعه‌شناسی و تاریخ،سخن گفت و دو علم را در قالب یک علم،تحت عنوان عمران برای تحلیل علی حوادث تاریخی‌ مطرح نمود و سرانجام علمیت تاریخ را در قالب تحلیل عقلانی منقولات تاریخی به اثبات رساند.در این‌ مقاله،روش‌شناسی تاریخی-تحلیلی وی به شیوه توصیفی-تحلیلی بررسی می‌شود.

خلاصه ماشینی: "ابن‌خلدون راه‌های شناخت اخبار صحیح را از اکاذیب و افسانه‌ها نشان داد و از رابطه جامعه‌شناسی و تاریخ،سخن گفت و دو علم را در قالب یک علم،تحت عنوان عمران برای تحلیل علی حوادث تاریخی‌ مطرح نمود و سرانجام علمیت تاریخ را در قالب تحلیل عقلانی منقولات تاریخی به اثبات رساند. مهم‌ترین انتقادهای وی از مورخان به شرح زیر است: 1-برخی مورخان تاریخ را برای خداوندان دولت می‌نویسند و مدیحه سرا هستند و به‌ ثناگویی صاحبان قدرت می‌پردازند؛2 2-قضاوت‌های آنان سطحی است و داستان سرایی می‌کنند؛ 3-به خرافات و اباطیل و افسانه می‌پردازند و به مسائل ادبی بیشتر توجه دارند؛ 4-به دلیل عدم توانایی،در اندیشه تحلیل و تبیین رابطه بین حوادث نیستند؛3 5-نسبت به مسائل اقتصادی و اجتماعی بی‌تفاوت‌اند؛ 6-مقلد صرف هستند و عینا روشن پیشینیان را تقلید می‌کنند؛ 7-نسبت به مسائل مردم‌شناسی و نسل‌ها و نژادها غفلت می‌ورزند؛4 8-زود باور هستند،حال آن‌که مورخ نباید بی‌چون و چرا اخبار را کورکورانه بپذیرد و اخبار (1)-. 1نقد خبر از دیدگاه ابن‌خلدون ابن‌خلدون ضمن تمجید از خود،به نکته‌هایی اشاره می‌کند: 1-آیا یک خبر فی نفسه امکان وقوع دارد؟ 2-آیا خبر با طبیعت انسانی سازگار است؟ 3-آیا خبر با زمان و مکان وقوع سازگار است؟ 4-آیا خبر با قوانین اجتماعی بشری یا عمران سازگاری دارد؟ از همین رو جامعه‌شناسی برای تبیین تاریخ،ضروری است و معیارهای محکمی برای‌ وارسی و تصحیح اخبار و آگاهی از سرشت واقعیت‌های اجتماعی که تار و پود تاریخ را تشکیل‌ می‌دهند،به دست می‌دهد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.