Skip to main content
فهرست مقالات

تاریخ نگاری فقها و متکلمان شیعی در دوره آل بویه

نویسنده: ؛

تابستان 1386 - شماره 10 (26 صفحه - از 89 تا 114)

کلیدواژه ها : شیعه ،آل‌بویه ،تاریخ‌نگاری ،متکلمان و فقها

کلید واژه های ماشینی : متکلمان شیعی در دوره ،آل‌بویه ،شیعی ،عالمان شیعی ،دوره آل‌بویه ،شیخ طوسی ،شیخ مفید ،عالمان شیعی در دوره ،الغیبه ،متکلمان شیعی ،آثار تاریخی ،سید مرتضی ،کلامی ،غیبت امام ،نجاشی ،رجال نجاشی ،طوسی ،گزاره‌های تاریخی ،مورد مناقشه مخالفان شیعه ،الغیبه شیخ طوسی ،علی علیه‌السلام ،اثبات امامت ،الفهرست ،قم ،امامت علی علیه‌السلام ،اثر سید مرتضی ،حدیث شیعه ،کتاب‌های الغیبه ،کتاب‌های تاریخی ،مسائل اعتقادی شیعه

فضای فرهنگی-مذهبی بغداد در سده چهارم هجری،به‌ویژه در دوره آل‌بویه که زمینه را برای‌ تشکیل جلسات مجادله و مناظره کلامی میان فرقه‌ها و مکاتب مختلف مذهبی فراهم کرده بود،شیعیان را به‌طور جدی وارد منازعه‌های فرقه‌ای نمود.در این دوره علاوه برگسترش استدلال‌های عقلی و کلامی، رویکرد عالمان شیعی به تاریخ‌نگاری برای استدلال به گزاره‌های تاریخی،از جمله رخ‌دادهایی که با اعتقادات شیعه ارتباط داشت،گسترش فراوانی یافت،به گونه‌ای که در این دوره،کمتر فقیه و متکلمی‌ می‌شناسیم که یک یا چند اثر تاریخی ننوشته باشد. از جمله موضوعاتی که در این دوره مورد مناقشه مخالفان شیعه قرار می‌گرفت،مسئله امامت و اثبات‌ نص بر آن و حقانیت ایشان در برابر خلفا و نیز غیبت امام مهدی(عج)بود که به تازگی رخ داده و شیعیان را دچار حیرت و سردرگمی کرده بود.عالمان شیعی(فقها و متکلمان)در این دوره با رویکرد به تاریخ و تمسک به گزاره‌های آن،درصدد پاسخ به شبهه‌های وارده در زمینه‌های فوق بر آمده و در این راستا کتاب‌های تاریخی-کلامی بسیاری نوشتند.گونه‌های مختلف تاریخ‌نگاری‌های باقی مانده از عالمان‌ شیعی این دوره عبارت‌اند از کتاب‌های دلایل،الغیبه،الردیه و تک‌نگاری‌هایی که در موضوعات مورد مناقشه چون حدیث غدیر،جنگ جمل،ایمان ابی‌طالب و موارد مشابه دیگر نوشته شد. بررسی ویژگی‌های تاریخ‌نگاری این دسته از آثار و معرفی گونه‌های مختلف آن،محور اصلی این مقاله‌ است که در پی خواهد آمد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.