Skip to main content
فهرست مقالات

رویکردهای روش شناختی در غرب به مطالعات اسلامی

نویسنده:

مترجم:

کلید واژه های ماشینی : اسلام ،رویکرد ،اعراب ،قرآن ،روایات ،تاریخ ،ادبی ،ونزبرو ،سنتی ،شواهد ،اسنادها ،عربی ،دینی ،آثار مکتوب غیر اسلامی ،باستان‌شناسی ،تحلیل ،آثار ،منابع ادبی ،منابع ادبی مسلمانان ،نقد منابع ،متن ،رویکردهای روش‌شناختی در غرب ،منابع ،Ibid ،صدر اسلام ،دیدگاه ،مکتوب ،منابع به‌جا ماندهء اسلامی ،روش تحلیل ادبی استفاده ،تاریخ جاهلیت

مقالهء حاضر به توصیف و تحلیل دو روش متفاوت در اسلام‌پژوهی‌ غربیان می‌پردازد که در دهه‌های اخیر در حوزهء شناخت تاریخ جاهلیت، صدر اسلام،جایگاه قرآن،شخصیت پیامبر(ص)و فتوحات نخستین صورت‌ گرفته است.رویکرد نخست،رویکرد سنتی است که بر منابع به جا ماندهء اسلامی از قرون اولیه اعتماد می‌کند و عمدتا به شیوه‌ای مشابه با پیش‌فرض‌ها و روش‌شناسی عالمان اسلامی،آنها را می‌کاود.رویکرد دوم‌ که تجدید نظر طلب خوانده می‌شود،این منابع را منابع تاریخی‌ نمی‌شمارد،بلکه آنها را منابع ادبی قلمداد می‌کند که در بررسی آنها تنها می‌توان از روش تحلیل ادبی استفاده کرد.رویکرد دوم به جز این،از سایر آثار مکتوب غیر اسلامی(معاصر با ظهور اسلام)و نیز آثار مادی به جا مانده‌ -از قبیل کشفیات باستان‌شناختی،شواهد سکه‌شناختی و کتبیه‌شناختی- نیز بهره می‌برد.

خلاصه ماشینی:

"مجموعهء بزرگی از آثار مسلمانان که تاریخ آنها مربوط به نیمهء قرن دوم هجری/ هشتم میلادی است،در واقع حاوی اطلاعاتی تاریخی در مورد دوران پیش از اسلام، ظهور اسلام و فتوحات آن است. ما مدعی هستیم‌ که آنها با استفاده از باستان‌شناسی،سکه‌شناسی و کتبیه‌شناسی در دسترس قرار می‌گیرند و تحقیق در این حوزه در واقع مؤید روایت«سنتی»ظهور اسلام و حکومت‌ اولیهء اعراب نیست،بلکه بیانگر تصویری متفاوت از تاریخ قرن هفتم است که بسیار منطبق‌تر با نتایجی است که خود ونزبرو براساس نقد منابع ادبیات مسلمانان و قرآن به آن‌ دست یافته است. 2 این منابع مملو از اطلاعات غیر تاریخی است که ساختهء لغت‌شناسان و علمای اناب و تاریخ قرن دوم است‌3و تصویری که آنها از جامعهء جاهلی ارائه می‌دهند،بیانگر وضعیت‌ شبه جزیره در اوائل قرن هفتم نیست،بلکه بیانگر واکنش بدوی‌ها نسبت به تعالیم‌ مسلمانان در زمانی است که بخش اعظم روایات به وجود آمده بود؛یعنی در زمانی که‌ اسلام قدرتمند و حتی حاکم بود. لذا می‌توان بخش‌هایی از اثر او را انتخاب کرد و ما بقی آن‌را نادیده گرفت؛دیدگاه‌های افراطی‌تر گلدتسیهر عمدتا نادیده گرفته می‌شد تا اینکه در چند دههء گذشته بازگشتی به شیوهء نقد منابع در بررسی قرآن-ابتدائا به عنوان مرجعی‌ برای مطالب فقهی‌ (Scahcht,1950) و سپس به عنوان اثری ادبی و کتابی مقدس‌ (Wansbrough,1977,1978) و متون سنتی مسلمانان صورت گرفت. 1اما در واقع نه روایات متقدم و نه متأخر هیچ یک‌ دغدغهء حفظ واقعیت را نداشتند؛همهء آنها را باید جعلیات داستان‌سرایان دانست که‌ نویسندگان آنها در مورد تجارت در حجاز قرن هفتم به‌طور کلی و خصوصا از مکه تجارت‌ می‌نموده‌اند یا نه،پرسشی است که نمی‌توان آن‌را براساس این داستان‌ها پاسخ داد."

صفحه:
از 25 تا 53