Skip to main content
فهرست مقالات

انشقاق هنر دینی

نویسنده:

(12 صفحه - از 101 تا 112)

کلیدواژه ها : دین ،هنر ،زیبایی ،نماد و تخیل

کلید واژه های ماشینی : هنر ،دینی ،هنر دینی ،هنر و دین ،زیبایی ،انسان ،لایه‌های مجرد روحی انسان ،رمزی ،وحدت در عین کثرت ،هستی ،روحی انسان سرچشمه ،تفکیک بحث هنر و دین ،تبیین رابطه خالق با هستی ،هنرمند مصروف تبیین رابطه هستی ،مخاطب ،حقیقت ،کمال ،خدا ،قرآن ،درونی‌ترین لایه‌های مجرد ،اسلامی ،صدد تبیین رابطه ،قالب ،عین کثرت هنر دینی ،فصل مشترک ،رابطه مقوله هنر ،زیبایی‌شناختی حاکم ،ارتباط عمیق میان دین ،هنرمند و حقیقت هستی ،مفهوم

هنر و دین از درونی‌ترین لایه‌های مجرد روحی انسان سرچشمه می‌گیرند.هنر دینی با دو ویژگی، داشتن وحدت در عین کثرت و رمزی و تمثیلی بودن، در صدد تبیین رابطه خالق با هستی است و اصولا کاربرد هنر جز در جنبه متعالی دینی دچار تسامح است.تفکیک بحث هنر و دین از بی‌دقتی ناشی می‌شود، همانگونه که جستجو برای یافتن فصل مشترک این دو مقوله ناشی از ساده انگاری است.این نوشتار ضمن ارائه تحلیلی از ارتباط عمیق میان دین و زیبایی شناختی حاکم بر جهان، به ادعای انطباق عام و نامحدود هنر و دین می‌انجامد، چرا که اساسا هنر را در بطن دین باید تعریف و تأویل کرد و جز این ممکن نیست.

خلاصه ماشینی:

"هنر به ما قالبی می‌دهد تا زشتی‌ها را هم زیبا ببینیم و نظام احسن صنع الهی را دریابیم:فتبارک الله احسن الخالقین(المؤمنون، 14)و رنگ آفرینش خدا را در همه جا شاهد باشیم:صبغة الله و من احسن من الله صبغة(البقرة، 138)و به قول حافظ: کمال حسن محبت بین نه نقص گناه که هر که بی‌هنر افتد نظر به عیب کند چرا که همه اجزای هستی در مسیر تعیین شده به پیش می‌روند:کل فی فلک یسبحون(الانبیاء، 33)و در حقیقت هنر، آمیختن با جان هستی برای درک لذت وصال است: گر در سرت هوای وصال است حافظا باید که خاک درگه اهل هنر شوی و آنچه بوی حقیقت و شناخت ماهیت هستی ندارد-اگر چه نام هنر می‌پذیرد-از باب اشتراک لفظی است و گرنه به قول حافظ: قلندران حقیقت به نیم جو نخرند قبای اطلس آن کس که از هنر عاری است و باز این صدای ارغنون است که ما را به حقیقت هستی رهنمون می‌سازد: پس عدم گردم عدم چون ارغنون گویدم که انا الیه راجعون(مولوی، 576) ویژگیهای هنر دینی در هنر دینی دو ویژگی ملموس است:یکی وحدت در عین کثرت و دیگری رمزی و تمثیلی بودن آن. وحدت در عین کثرت هنر دینی(بخصوص هنر اسلامی)بدان معنی است که همه هم هنرمند مصروف تبیین رابطه هستی با خالق است و این تبیین اگر چه به شکلهای متفاوتی صورت می‌گیرد، در نهایت یک راستا دارد و در شکل خاص آن یعنی هنر دینی مبتنی بر نگرش توحیدی، در صدد بیان یگانگی خداست و به قول هاتف اصفهانی: که یکی هست و هیچ نیست جز او وحده لا اله الا هو چرا که باید میان موضوع یک اثر هنری و نحوه بیان آن اعتدال و توازن و تناسب‌ اساسی وجود داشته باشد(ر."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.