Skip to main content
فهرست مقالات

عملیات بازار باز از طریق اوراق استصناع «مشکلات و راه حل ها»

نویسنده:

ISC (28 صفحه - از 47 تا 74)

کلیدواژه ها : سیاست پولی ،بانکداری بدون ربا ،اوراق استصناع ،عقد استصناع ،عملیات بازار باز ،بازار بورس اوراق بهادار اولیه و ثانویه

کلید واژه های ماشینی : اوراق استصناع ،عملیات بازار باز ،بانک ،تأمین مالی خرید اوراق استصناع ،عقد استصناع ،تنزیل مجدد اوراق استصناع ،بازار ،تنزیل ،نقدینگی ،اوراق استصناع به‌وسیله بانک مرکزی ،سیاست ،خرید اوراق استصناع ،خرید اوراق استصناع به‌وسیله بانک ،اعمال سیاست پولی ،بانک مرکزی ،قانون عملیات بانکی بدون‌ربا ،اقتصادی ،اعمال سیاست‌های انبساطی و انقباضی ،سیاست پولی ،تنزیل مجدد ،حجم نقدینگی ،عقد استصناع و شکل‌دهی اوراق ،اوراق استصناع در عملیات بازار ،فروش ،قانونی ،بازار ثانویه ،پیمانکاران ،سیاست انبساطی پولی ،ابزار ،بازار باز از طریق اوراق

کنترل پول پرقدرت و حجم نقدینگی در چارچوب سیاست‌های پولی در اختیار بانک مرکزی کشورها قرار دارد و بانک مرکزی نیز با استفاده از ابزارهایی نظیر عملیات بازار باز، تغییر نرخ ذخیره قانونی، تغییر نرخ تنزیل مجدد به اهداف خود نایل می‌آید. در عین حال، در این مجموعه ابزارها، عملیات بازار باز قدیمی‌ترین، شناخته شده‌ترین و در عین حال مهم‌ترین ابزار شمرده می‌شود. در جمهوری اسلامی ایران با توجه به ممنوعیت ربا (بهره) و به تبع آن عدم امکان به‌کارگیری اوراق قرضه که بر بهره مبتنی است، قانون عملیات بانکی بدون ربا امکان استفاده از این ابزار را به نظام بانکی کشور نداده است. این مقاله با معرفی عقد استصناع و شکل‌دهی اوراق استصناع به‌صورت ابزاری برای اعمال سیاست پولی، به بررسی چگونگی تأمین مالی خرید اوراق استصناع به‌وسیله بانک مرکزی می‌پردازد و بیان می‌دارد با اولویت‌دادن به تنزیل مجدد اوراق استصناع به‌طور کلی یا تنزیل مجدد در چارچوب «اضافه برداشت» می‌توان از اوراق استصناع کنار اوراق مشارکت بانک مرکزی برای اعمال سیاست‌های انبساطی و انقباضی استفاده، و خلا اوراق قرضه و عملیات بازار باز را تا حدودی پر کرد.

خلاصه ماشینی:

"در عین حال ویژگی افزایش نقدینگی از طریق خرید اوراق استصناع، فراهم‌شدن زمینه اعمال سیاست انقباضی پولی به‌واسطه فروش آن‌ها همراه با تنزیل در بازار ثانویه در مراحل بعدی است؛ افزون بر این‌که در پایان سر‌رسید نیز از آن‌جا که بانک مرکزی از انتشار‌دهنده این اوراق مبلغ اسمی آن را می‌طلبد عملا سیاست انقباضی رخ خواهد داد؛ اما در صورت خرید ارز از دولت زمانی سیاست انقباضی عملیاتی می‌شود که بانک مرکزی مقادیری از ارز خریداری شده را به بازار ارز برده، بفروشد؛ ولی برای فروش بیشتر مقادیر ارز علی‌القاعده باید قیمت آن را کاهش دهد که خود با توجه به اهمیت ثبات نسبی نرخ ارز و ملاحظات دیگری که کاهش این نرخ به‌دنبال دارد، مطلوبیت چندانی ندارد. 6. با توجه به این‌که گرایش بیشتر نهادهای پولی کشور به سمت بازده ثابت است و همان‌گونه که آمار و ارقام منتشرشده در گزارش‌های اقتصادی و ترازنامه‌های بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (1382: ص 120) نشان می‌دهد، بیشترین حجم مبادلات بانک‌ها مربوط به عقود با بازده ثابت است و حتی در بسیاری از موارد عملکرد بانک‌ها حکایت از تبدیل عملیاتی عقود با بازده متغیر به عقود با بازده ثابت دارد، ورود اوراق استصناع که بازده ثابتی دارد می‌تواند با ساختار عملیاتی و اجرایی حاکم بر کشور تطبیق کرده، جایگاه ویژه‌ای داشته باشد و در واقع در عرصه بانکداری تا حدود بسیاری از اسم‌های بی‌مسما و عقودی با عملکردی متفاوت از واقعیت فاصله خواهیم گرفت و به‌نظر می‌رسد واقعی‌کردن عقود رسالتی عظیم برای معتقدان و کارگزاران بانکداری اسلامی تلقی شده، تصویر کارکرد قانون عملیات بانکی بدون ربا در صورت ورود این عقد به مجموعه عقود، بهتر از گذشته به نمایش گذارد و در عین حال شبهه ربوی‌بودن را در برخی معاملات بزداید."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.