Skip to main content
فهرست مقالات

نقد و بررسی دیدگاه شهید صدر (ره) درباره هویت اقتصاد اسلامی

ناقد:

ISC (24 صفحه - از 123 تا 146)

کلیدواژه ها :

علم اقتصاد ،نظام اقتصادی ،مذهب اقتصادی ،هویت اقتصادی

کلید واژه های ماشینی : اقتصادی، شهید صدر، اقتصاد اسلامی، مذهب، دیدگاه شهید صدر، علم اقتصاد اسلامی، مذهب اقتصادی اسلام، نظام اقتصادی اسلام، نظام اقتصادی، مذهب و نظام اقتصادی

شهید صدر معتقد است که اسلام دارای مذهب و نظام اقتصادی است و اقتصاد اسلامی هویت علمی ندارد. در این مقاله پس از تبیین و نقد نظر وی درباره مذهب اقتصادی اسلام، نظام اقتصادی اسلام و علم اقتصاد اسلامی و ارتباط این مقولات با یک‌دیگر، اثبات می‌کنیم که تلقی شهید صدر از مذهب و نظام اقتصادی و علم اقتصاد نیازمند اصلاح و تکمیل است و اسلام افزون بر مذهب و نظام اقتصادی، دارای علم اقتصاد نیز هست.

خلاصه ماشینی:

"براین اساس می­توان نظام اقتصادی اسلام را از دیدگاه شهید صدر چنین تعریف کرد: نظام اقتصادی اسلام عبارت از مجموعه­ای از روابط اقتصادی بین انسان‌ها است که برای تأمین نیازهای اقتصادی (یا رفع مشکلات اقتصادی) سامان یافته، در ارتباط با مفهوم معینی از عدالت بوده و به تناسب نیازهای انسانی دارای دو بخش ثابت و متغیر است. 1. موضوع علم اقتصاد اسلامی شوقی دنیا این پرسش را مطرح می­کند که آیا موضوع علم اقتصاد اسلامی صرفا پدیده‌ای اقتصادی است یا پدیده اقتصادی موجود در جامعه اسلامی؟ وی اقتصاددانان را در پاسخ به این پرسش به دو دسته تقسیم کرده، می­گوید: رویکرد رایج میان پژوهشگران اقتصاد اسلامی، تاکنون همان رویکرد دوم است با این استدلال که علم اقتصاد معاصر به دلیل نشو و نما یافتن در سایه نظام اقتصادی سرمایه‌داری و مغایرت آن با رفتار اقتصادی مسلمانان، توانایی ارائه تفسیر رفتار اقتصادی را در چارچوب نظام اقتصادی به‌ویژه در امور مرتبط با خاستگاه‌ها و اهداف مسلم را ندارد؛ به‌رغم وجاهت این ملاحظات، رویکرد دیگری وجود دارد که براساس آن: همان‌طور که قرآن کریم تصریح کرده که کتاب هدایت برای مسلمانان است، جهانی‌بودن خود را نیز به صراحت ابراز کرده و هدایتش را متوجه همه مردم دانسته است. قیاسی ساخته می­شود و از جهت منطقی صحیح نیست که برای اثبات صحت و سقم آن‌ها به آزمون­های تجربی استناد شود؛ زیرا مفروض این است که این نظریات برای تبیین وضعیت موجود نیست؛ بلکه برای تبیین وضعیت مطلوب است؛ پس این ادعای شهید صدر (نظریه­های علمی به‌دست آمده از این طریق برای توضیح برخی حقایق زندگی اقتصادی در جامعه اسلامی مفید است ولی این‌گونه تفسیرها تا زمانی که با تجارب جمع‌آوری شده از واقع خارجی آزمون نشود نمی­تواند مولد علم اقتصاد اسلامی به‌صورت عام و دقیق آن شود؛ زیرا بسیاری موارد بین زندگی واقعی و تفسیرهایی که براساس فروض صورت می‌گیرد، تفاوت وجود دارد)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.