Skip to main content
فهرست مقالات

تبیین وحی از دیدگاه متکلمان مسلمان

نویسنده:

ISC (17 صفحه - از 43 تا 59)

کلیدواژه ها :

نظریه زبانی وحی ،نظریه غیرزبانی وحی ،کلام نفسی و لفظی ،کلامحادث ،وحی یا شعور ویژه و تجربه دینی

کلید واژه های ماشینی : وحی، کلام، متکلمان، قرآن، نظریه، خدا، مخلوق، پیامبر، اشاعره، شعور ویژه و تجربه دینی

تبیین وحی از منظرهای مختلف قابل بررسی و پی‌گری است، زیرا تحلیل وحی مورد توجه متکلمان، فلاسفه، عرفا و مفسران قرآن بوده است. آنان با گرایش‌های کلامی، فلسفی، عرفانی و تفسیری خود، دست به تبیین وحی زده و به این ترتیب، نظریه‌های کلامی، فلسفی، عرفانی و قرآنی وحی را در تحلیل وحی پدید آورده‌اند. ما در این نوشتار به نظریه‌های متکلمان خواهیم پرداخت و تبیین‌های آنان را از وحی ارائه خواهیم داد. به طور کلی، متکلمان مسلمان، دو رویکرد زبانی و غیرزبانی از وحی دارند. رویکرد زبانی، نظریه‌های کلام نفسی، کلام حادث و توقف را در برمی‌گیرد و رویکرد غیرزبانی، نظریه‌های وحی یا شعور ویژه و تجربه دینی را شامل می‌شود.

خلاصه ماشینی:

"تفاوت نظریه اشاعره و نظریه معتزله و امامیه این است که معتزله و امامیه الفاظ وحی را نیز علاوه بر محتوای آن، وحیانی می‌داند و آن دو را فعل و آفرینش الهی می‌دانند که به صورت ترکیب یافته از لفظ و معنا بر پیامبر نازل شده است، در حالی که اشاعره میان کلام لفظی و نفسی تفاوت قائل می‌شوند و کلام نفسی را معانی‌ای می‌دانند که محتوای وحی است و آن به صورت یکی از صفات ذات الهی بوده و در ذات و وجود خداوند متعال حضور قدیم دارد و کلام لفظی را گزاره‌هایی می‌دانند که از محتوای کلام مذکور حکایت می‌کند و چنانچه کلام نفسی عبارت از یکی از صفات ذاتی و قدیم خداست و آن در وجود خداوند، غیر از صفت علم و اراده است، کلام لفظی هم عبارت از گزاره‌هایی ـ یعنی الفاظ و اصواتی ـ است که حکایت از آن کلام نفسی ـ یعنی کلام ذاتی و قدیم ـ خدا می‌کند و منظور از گزاره بودن وحی در این نظریه نیز همین است، چرا که طبق این نظریه نیز کلام لفظی مورد آفرینش الهی است و خداوند متعال با ایجاد و آفرینش کلام لفظی، کلام نفسی را می‌نمایاند، و جلوه می‌دهد و آشکار می‌کند و کلام لفظی از کلام نفسی تبعیت می‌کند، از این رو، چنین نیست که کلام لفظی، تعبیر پیامبر از کلام نفسی باشد و این تفاوت بسیار مهم نظریه وحی اشاعره با نظریه وحی معتزلی ـ امامی از یک سو و با نظریه تجربه دینی از سوی دیگر است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.