Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل روش شیخ اشراق در مسئله «تبیین»

نویسنده: ؛

بهار و تابستان 1385 - شماره 7 (36 صفحه - از 83 تا 118)

کلید واژه های ماشینی : شیخ اشراق ،اشراق ،تبیین‌های شیخ اشراق ،عالم مثال ،اشراقی ،امکان اشرف ،اشرف ،مجرد ،اشراق در روش‌شناسی تبیین ،عالم عقول ،قاعدهء امکان اشرف ،نور مجرد ،شی‌ء ،نوری در هستی‌شناسی ،عالم انوار ،هستی‌شناسی اشراقی ،حقیقت هستی ،مسئلهء ،تبیین هستی‌شناسی ،مجموعه مصنفات شیخ اشراق ،عالم هستی ،اشراق از هستی ،عالم مثال و عالم ،اشراق در تبیین‌هایش ،عالم صور ،تبیین‌های نوری ،اندیشهء شیخ اشراق ،تبیین مسئلهء ،علت اشرف ،حقیقت نور

از مهم ترین ارکان نظام های فلسفی، قدرت تبیین گری آن هاست. به گونه ای که این ویژگی می تواند سبب تمایز مکاتب فکری و نظامهای فلسفی از یکدیگر باشد. شیخ اشراق به عنوان یک فیلسوف، آگاهانه درصدد ارایه تبیین های علی بوده و با بهره برداری از منابع مختلف، تبیین های متنوعی را در آثارش به نمایش گزارده است. در نگاه روش شناختی به منظومه فکری او پنج دسته تبیین را می توان مشاهده کرد: تبیین های هستی شناختی، تبیین های معرفت شناختی، تبیین های علمی - تجربی، تبیین های کشفی - شهودی و تبیین های قرآنی - کلامی. با توجه به محوریت نور و نوع هستی شناسی تشکیکی شیخ اشراق، تبیین های او نیز یکسان نیست؛ برخی از آنها مراتب طولی، برخی دیگر تبیین های عرضی اند که خود به مجامع و غیرمجامع قابل تقسیم اند. در واقع، الگوی شیخ اشراق در روش شناسی تبیین یک الگوی میان رشته ای است که هم او را از دام مغالطه تحویلی نگری نجات می دهد و هم او را از تناقض گویی مبرا می کند و هم به تبیین های او خاصیت کارآمدی بیشتری می بخشد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.