Skip to main content
فهرست مقالات

ابن عربی، مولانا و اندیشه وحدت وجود

نویسنده:

ISC (14 صفحه - از 107 تا 120)

کلید واژه های ماشینی : مولانا، ابن‌عربی، تصوف، وحدت شهود، صوفیان، وحدت وجود، مولوی، وحدت وجود و وحدت شهود، عشق، خدا

خلاصه ماشینی:

"تعبیر وحدت وجود را از چه جنبه می‌توان بر تعالیم مولوی اطلاق کرد؟ به عبارت دیگر، آیا هیچ‌کدام از هفت معنایی که پیش‌تر درباره وحدت وجود برشمردیم، بر شیوه نگرش مولوی به اشیا انطباق می‌یابد؟ پر واضح است که مولانا هیچ‌گاه تعبیر وحدت وجود را به کار نبرده است، از این رو، باید دو معنای خاصی را که به خود این اصطلاح ارزشی فنی می‌دهند، کنار گذارد (مورد 1 و 2 از قسمت الف). اگر کسی بگوید وحدت وجود چیزی جز توحید نیست که به زبان صوفیه بیان شده است و بپذیرد که این کلمات معروف کرخی در قرن دوم، یعنی «هیچ چیز جز خدا وجود ندارد»، تعبیری از وحدت وجود است، در این صورت، به طور قطع مولوی یکی از سخن‌گویان وحدت وجود است و فرازهای بی‌شماری از آثار او می‌تواند شاهد اثبات این مدعا باشد. کسانی که مدعی‌اند مولانا از وحدت وجود در همان معنای خاصی سخن گفته که در آموزه ابن‌عربی و یا پیروان باواسطه او مطرح شده است، باید نظر خود را از طریق همین عناصر صوری اثبات کنند. تنها فقدان یک دلیل مشخص نیست که انسان را از استقلال مولانا از تأثیر ابن‌عربی مطمئن می‌سازد، بلکه بین دیدگاه‌های آنها نیز تفاوت عمیقی وجود دارد ولو این که این تفاوت به تعبیر هانری‌کربن تنها در سطح «ظاهری» صورت، وجود داشته باشد؛ مثلا مولانا تا حد زیادی مطابق سنت احمد غزالی و سمعانی، عشق را در کانون همه اشیا قرار می‌دهد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.