Skip to main content
فهرست مقالات

آموزه های فقهی در گلستان

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (10 صفحه - از 147 تا 156)

کلیدواژه ها : ظلم ،رعیت ،ملوک ،نذر ،درویش

کلید واژه های ماشینی : فقهی، گلستان، حکایت، نذر، سرقت، آموزه‌های فقهی در گلستان، آموزه‌های فقهی، پادشاه، قطع رحم، ملک، مال، حق، رعیت، ادبی، معروف، حاکمان، احکام فقهی، شرایط اجرای حد شرعی سرقت، علمی، ظلم، حد شرعی قطع دست سارق، نه‌ی از منکر، سرقت و حد شرعی، اجرای حد شرعی قطع دست، منکر در برابر پادشاهان، دین، شخصیت علمی جامع الاطرافی، حد شرعی، صله‌ی رحم و قطع، حد شرعی سرقت حاکم

سعدی دارای شخصیت علمی جامع الاطرافی است که یک وجه از این جامعیت،آگاهی تخصصی‌ وی از جزئیات احکام فقهی است.گواه ما بر این واقعیت،حکایت‌هایی است که دارای پیام‌ها و آموزه‌های فقهی هستند و در میان حکایت‌های متنوع گلستان به رشته‌ی نظم و نثر در آمده‌اند. سعدی در تنظیم محتوای این حکایت‌ها همانند عالم آشنای با احکام فقهی ظاهر می‌شود.وجه‌ تمایز سعدی با فقیهان رسمی و حرفه‌ای آن است که وی توانسته با بهره‌گیری از هنر ادبی خویش‌ موضوعات فقهی محض را در قالب نظم و نثری شیرین و جذاب،به مخاطبان عرضه کند. امر به معروف و نهی از منکر،سرقت،نذر،وقف،و صله‌ی رحم،موضوعاتی هستند که بررسی‌ آن‌ها در چارچوب حکایت‌های گلستان هدف این مقاله را تشکیل می‌دهد. سعدی رسالت مخاطره‌آمیز امر به معروف و نهی از منکر در برابر پادشاهان را از زبان وزیران، پندهای شفقت برانگیز خود،دعای درویشان و طنزهای پارسیان و گاه با معرفی حاکمان دادگر محقق‌ ساخته و درباره‌ی سرقت و حد شرعی آن و نیز سرقت اموال وفقی،هم‌چنین درباره‌ی شرائط نذر صحیح،وفای به نذر و نیز درباره‌ی صله‌ی رحم و قطع آن،با نظم و نثری شیرین و کوتاه سخن گفته است.

خلاصه ماشینی: "سعدی دارای شخصیت علمی جامع الاطرافی است که یک وجه از این جامعیت،آگاهی تخصصی‌ صحیح،وفای به نذر و نیز درباره‌ی صله‌ی رحم و قطع آن،با نظم و نثری شیرین و کوتاه سخن گفته است. این مسأله یکی از دغدغه‌های مهم سعدی بوده با توجه به حساسیت و مخاطره‌آمیز بودن آن،کوشید است این‌ در این حکایت سعدی حاکم ستمگری را به تصویر کشیده است که مردم از ظلم‌های فراوان او،مهاجرت کرده، در واقع سعدی امر به معروف و نهی از منکر را از زبان وزیر و جایگاه وزارت به حاکم ستمگر منتقل می‌سازد:نکند جور پیشه سلطانی‌ که نیاید ز گرگ چوپانی‌ در حکایت‌های بیستم و یکم و بیست و ششم و سی‌ام نیز سعدی به ایفای وظیفه‌ی امر به معروف و نهی از پادشاه لازم است جوانی را به قتل برسانند تا عضو مورد نیاز پادشاه را از بدن وی به دست آورند،سعدی این موقعیت‌ حساس و بسیار رقت‌انگیز را با هنر ادبی خود به تصویر می‌کشد و نشان می‌دهد که چگونه پادشاه در یک قدمی‌ ج. متعلق نذر لازم است در توان و قدرت ناذر باشد و در این صورت با تحقق شرط-برآورده شدن حاجت-انجام‌ موضوع حکایت چهل و چهارم قطع رحم است که سعدی به علت قطع آن اشاره می‌کند:«چون نبود خویش را دیانت و تقوی‌ قطع رحم بهتر از مودت قربی «یاد دارم که مدعی در این بیت بر قول من اعتراض کرد و گفت:حق تعالی در کتاب مجید از قطع رحم نهی کرده‌ موضوع این حکایت‌ها تأکید بر حقوق اجتماعی است که در قالب امر به معروف و نهی از منکر شکل گرفته است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.