Skip to main content
فهرست مقالات

امام محمد غزالی و خردورزی و دین داری

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : غزالی، دین، خلافت، عقل، اسلام، شک، دکارت، تصوف، اشعریت، انسان

خلاصه ماشینی:

"این مقاله بر آن است که شخصیت غزالی و عقاید و افکار او را، نه بروش پیشینیان که غالبا براساس تعصب مذهبی و مجادلات کلامی بود، و حتی نه در ردیف کار ابن رشد و فلاسفه دیگر؛ بلکه براساس معیارهای عقلانی و حقوقی، مورد ارزیابی و نقد قرار دهد؛ تا بتوان به میزان تأثیر مثبت و منفی وی، در ارج و اعتبار انسان، اندیشه، دانش و عدالت پی برد. از جمله اینکه چه تصوفی؟ و کدام تصوف؟ غزالی خود قبول دارد که شیخ قابل تبعیت پیدا نمی‌شود و بیشتر صوفیان، ریاکار و نیرنگ‌بازند و در حقیقت تصوف کلا نابود شده است!71 تصوفی که هیچ‌یک از اصول اساسیش عقلانی نبوده و قابل تصور و تصدیق نبوده، میدان ادعا و لاف‌گزاف برای شیادان و عوام‌فریبان باز است، چگونه مردم را به چنین مکتبی می‌توان دعوت کرد؟ آیا از این بدتر وارونگی و انحراف، در حوزه دین و آیینی که «اندیشه یک ساعت را بهتر از عبادت یک سال72» می‌داند، می‌توان نشان داد؟! 132 حال جای این سؤال است که همین غزالی که فلسفه بوعلی و فارابی را از آغاز تا انجام رد کرده، و همه مذاهب و عقاید موجود را از قبیل معتزله و باطنیان، مانند آب خوردن133، رد و ابطال می‌نماید، آیا خود با مجاهده، به حقانیت مذهب شافعی و اشعریت و تصوف رسیده بود؟ او که خود را تا پایان ریاست نظامیه فردی می‌داند کامجوی و نامجوی و اهل دنیا134، پس این مجاهده را کجا انجام داده و کی از مجادله پرهیز کرده بود، تا با کشف حقانیت تصوف، اشعریت و مذهب شافعی با تمام توان، در دوران ریاستش به تبلیغ آنها پردازد؟!"

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.