Skip to main content
فهرست مقالات

تفسیر غیر تاریخی افلاطون از قاعده انسان معیاری پروتاگوراس

نویسنده:

(30 صفحه - از 27 تا 56)

کلید واژه های ماشینی : پروتاگوراس، افلاطون، قاعده انسان معیاری پروتاگوراس، تفسیر، آموزه، ادراک حسی، انسان، قاعده، ثئای‌تتوس، حسی

خلاصه ماشینی: "حال که اینطور است، چرا قاعده انسان‌معیاری معاصر او پروتاگوراس را نیز بگونه‌ای تفسیر نکنیم که آن‌را سخنی در زمینه مخالفت با همان اندیشه‌های الیایی راه حقیقت و در دفاع از پاره‌ای از آرای مطرح شده در راه گمان در چشم آورد؟ چرا نباید آن قاعده را درباب بطور مثال گرم و سرد بودن باد بگونه‌ای اطلاق کنیم که نماینده دیدگاه عرف عادی و عقل سلیم آن روزگار باشد؟ روزگاری که یک رکن تلاش اصلی عقلانی آن قطعا رهانیدن واقعیت جهان اطراف ما از بندهای گران و سفت و سخت الیایی بود؟ وقتی زمینه این تفسیر از هر جهت براساس وضع فکری آن روزگار موجود است به چه حقی می‌توان قاعده پروتاگوراسی را در زمینه‌ای تفسیر کرد که فاقد هرگونه شهادت تاریخی و فرهنگی و مکتوب و شفاهی است؟ عقیده ما این است که در قاعده انسان‌معیاری پروتاگوراس چیزی متفاوت با عقاید عرف عام آن دوره وجود ندارد و در میان فیلسوفان طبیعت‌شناس آن دوره موارد مشابه بسیار می‌توان پیدا کرد. ارسطو این نتیجه‌گیری متفکران نامبرده را، همچون افلاطون، حاصل این تصورشان می‌داند که «معرفت عبارت است از احساس، و احساس عبارت است از دگرگونی فیزیکی»؛ بنابراین برپایه تفسیر افلاطون از قاعده پروتاگوراسی باید همه این بزرگان را نسبی‌گرای بدانیم، مگر اینکه در آثار آنها مطالب دیگری بیابیم که منطوق آنها این باشد که معرفت با احساس یکی نیست، و به این ترتیب به کمک آنها اندیشمند را از بند نسبی‌گرایی معرفتی رها ببینیم، اما اگر چنین مطالبی یافته نشود و شخص مورد بحث به آن دو مقدمه تصریح کرده باشد، براساس عقیده شایع امکان همبودی اضداد در آن دوره، باز ناچار نیستیم او را در دسته نسبی‌گرایان قرار دهیم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.