Skip to main content
فهرست مقالات

قول الحسن بن سهل ابن شمخ بن غالب فی الاخبار التی یخبر بها کثیرون

معرف:

ISC (19 صفحه - از 239 تا 257)

کلید واژه های ماشینی : خبر، بها، کل خبر یخ، یجب، یجب التصدیق، کثرة یجب، کثرة، علی القصد الاول، القصد الاول شیئا، موسی

خلاصه ماشینی:

"و نقیضه هو أن‌ «بعض الاخبار التی یخبر بها کثرة یجب أن یصدق به» و غلط القایل بأنه:«و لا شئ من الاخبار التی یخبر کثرة یجب‌ التصدیق به»ظاهرا؛و ذلک أنه وجد بخبر ما یخبر به کثرة کذبا،فحکم علی کل خبر یخبر به کثرة انه کاذب،فنقل ایضا هذا الحکم من جزء الی کل. فان وجد خبرا مستفیضا عند امم کثیرة لا یوجد فیها و لا سبب واحد من اسباب التهم فیما یخبر به،و بقی علی قوته،او خرج من القوة الی الضعف، او رجع من الضعف الی القوة؛فواجب علیه التصدیق به،من غیر حاجة الی طلب دلیل عقلی یدل علی صحته،هذا مع علمه بانه فی الاصل قوی. و اما ما کان من الاخبار قویا و ضعف،و لم یعلم حال اصله و لا حاله بالجملة،و هذا یکون بان لا یعلم حال المخبرین به:هل یوجد فیهم‌ سبب او اکثر من سبب من الاسباب التی یجوز معه اومعها بان یتهموا فیما یخبرون به؛فواجب الا یصدق به الا بعد وجود دلیل عقلی یدل علی صحته. و اما کیف صار الامر کذلک اعنی انه علی هاذین النحوین من‌ العموم و الخصوص المذکورین هاهنا،یجب ان یوجد المقدمات التی‌ یولف منها دلیل دلیل یدل علی صحة واحد من هذه الاخبار المشکوک فی صحته،فیبین من النظایر هکذا،هو ظاهر انا اذا اردنا ان نبین شیئا من‌ الاعداد مشکوکا فی صحته،انما یولف الدلیل علی صحته،اما من مقدمات‌ اول ماخوذة من صناعة العدد،و اما من مقدمات تنتهی علی طریق التحلیل‌ الی هذه المقدمات،لا من مقدمات ماخوذة[39 پ‌]من صناعة الطب‌ او من صناعة النجوم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.