Skip to main content
فهرست مقالات

امتناع تسلسل (3)

نویسنده:

(11 صفحه - از 68 تا 78)

کلید واژه های ماشینی : برهان، تسلسل، معلول، آحاد، علت، واجب، وجوب، غیر متناهی، برهان تطبیق، واجب‌الوجود

خلاصه ماشینی: "9 اگر ما سلسله غیر متناهی از ممکنات را که واجب الوجود در آن نباشد فرض کنیم (باطل است) چون همه ممکنند و محال است بی علت موجود شوند و البته واجب بالغیر میان آنها نخواهد بود پس اصلا وجود این ممکنات غیر متناهی محال است و ناچار باید علتی باشد که به ذات خود موجود باشد و طرف واقع شود یعنی غیر متناهی به وجود او قطع شود و متناهی گردند. از علل ومعلولات را خواه متناهی وخواه غیر متناهی که در میان آنها واجب الوجود بالذات نباشد آن سلسله به طور مجموع و هیچیک از آحاد آن جدا جدا ، «وجوب» پیدا نخواهد کرد، و چون وجوب و ضرورت پیدا نمی‌کند وجود پیدا نخواهد کرد؛ زیرا هر معلولی آنگاه وجوب و سپس به حسب مرتبه وجود پیدا می‌کند که امکان عدم به هیچوجه در وی نباشد و به اصطلاح سد باب جمیع اعدام از وی شده باشد، اگر فرض کنیم وجود آن شیی‌ء هزار و یک شرط دارد و با نبودن هر یک از آن شروط آن شیی‌ء موجود نمی‌شود لازم است تمام آن شرایط بلا استثنا موجود باشد. اکنون هر یک از آحاد سلسله و یا مجموع سلسله را اگر در نظر بگیریم می‌بینیم وجوب وجود ندارد، زیرا بدیهی است که خود آن واحد به دلیل آن که ممکن بالذات است نمی‌تواند ایجاب کننده‌ی خود و سد کننده‌ی ابواب عدم بر خود باشد، علتش نیز چنین است؛ زیرا درست است که اگر فرض کنیم علت آن واحدی یا علت مجموع (که جمیع آحاد است) موجود باشد معلول وجوب و وجود پیدا می‌کند ولی فرض این است که خود آن علت نیز امکان عدم دارد و راه عدم بر معلول از طریق عدم آن علت باز است هم‌چنان که راه عدم آن علت از طریق عدم علتش نیز باز است و همچنین الی غیر النهایة، یعنی هر یک از معالیل را که در نظر بگیریم راه عدم بر او از طریق عدم جمیع علل قبلی باز است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.