Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی مسئله اختیار در نظام قضا و قدر

نویسنده:

(12 صفحه - از 35 تا 46)

کلید واژه های ماشینی : قضا و قدر، جبر، اختیار، خداوند، قضا و قدر الهی، نظام قضا و قدر، خدا، اشاعره، فعل، انسان

خلاصه ماشینی:

"کاش اشاعره به آیات متعددی از قرآن مجید توجه می‌کردند که فعل انسان را به خود انسان نسبت داده و اختیار انسان را امضا کرده است:(13) این قبیل آیات که علامه حلی به گردآوری آنها پرداخته، (14) هم قضا و قدر اشعری را ابطال می‌کند و هم بر موهوم بودن جبر و کسب و اکتساب آنهایی که عقل را کنار نهادند و خود را به عنوان پیروان سرسخت ظواهر کتاب و سنت، معرفی کردند و سرانجام از ظواهر این دو منبع گرانبها هم گسیختند و در چاه اوهام، فرو غلتیدند، دلالت آشکار دارد. چگونه ممکن است که از عاصی دست و پا بسته و محصور در حصار معصیت، بخواهند که اطاعت کند یا از کافر سرنگون در چاه ژرف کفر که هیچ راه نجاتی ندارد بخواهند که ایمان آورد؟ آیا این، داستان همان کسی نیست که او را دست و بغل بسته در آب دریا غرق کردند و از او خواستند که تر نشود؟(17) اگر قضا و قدر را بر مینای فلاسفه تقریر کنیم، هم اختیار انسان ثابت می‌شود و هم توحید افعالی خدشه نمی‌پذیرد. کلامی خاطر نشان کرده است که اگر قضا و قدر به این معنی باشد که خداوند اعمال بندگان را بدون واسطه خلق می‌کند، محال و باطل است؛ چرا که این، چیزی جز همان جبر اشعری نیست و اگر مقصود، الزام بندگان بر فعل است، تنها در مورد واجبات صحیح است و اگر مقصود این است که خداوند آنها را در لوح محفوظ گرد آورده و به ثبت رسانیده و برای فرشتگانش بیان کرده است، منعی و مشکلی ندارد؛ چرا که مستلزم جبر نیست."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.